Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak stoepkrijt

Ontwerp en maak je eigen stoepkrijt van gips, water en kleurstof en ontdek hoe een chemische reactie het mengsel hard maakt.

Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?

Gipspoeder (modelgips)
Water
Plakkaatverf (diverse kleuren)
Mallen, bijvoorbeeld wc-rollen, kleine yoghurtbakjes, siliconen koekjes- of kleivormen, ijslollyvormen of kartonnen bekers
Klei (om open mallen af te dichten)
Doorzichtige wegwerpbekers en -lepels
Roerstokjes of satéprikkers

De ontwerpcyclus toepassen bij het ontwerpen en maken van een eigen stuk stoepkrijt (kerndoel 1)
De onderzoekscyclus doorlopen bij het onderzoeken van gips (kerndoel 2)
Het verband tussen de eigenschappen en de functie van een materiaal kunnen uitleggen (kerndoel 3)
Ontdekken dat gipspoeder door een chemische reactie met water hard wordt (kerndoel 42)
Zelf invloed uitoefenen op het uiterlijk (vorm en kleur) van een zelfgemaakt product (kerndoel 44, 45)
Vaktaal gebruiken die hoort bij het onderwerp, zoals hard, zacht, vast, vloeibaar, mengen en chemische reactie (kerndoel 55)

1
Verkennen. Bekijk en voel samen aan een stukje stoepkrijt: is het hard of zacht, droog of nat? Praat over wat een 'eigenschap' is en bedenk vragen die je moet beantwoorden om zelf stoepkrijt te kunnen maken.
2
Gips onderzoeken. Meng gipspoeder met water tot een dik mengsel (ongeveer de dikte van gesmolten roomijs) en bekijk, ruik en voel dit samen in groepjes. Laat de klas een tijdje wachten en ontdek dat het mengsel geleidelijk van vloeibaar naar keihard verandert: gipspoeder en water reageren met elkaar in een chemische reactie.
3
Ontwerpen. Bedenk welke vorm je stoepkrijt moet krijgen, bijvoorbeeld met een wc-rol, een yoghurtbakje, een koekjes- of kleivorm als mal, en welke kleur verf je aan het gipsmengsel toevoegt. Bespreek de eisen: het stoepkrijt moet hard worden en er moet mee getekend kunnen worden.
4
Maken, testen en verbeteren. Meng zelf gipspoeder en water (ongeveer 2 delen gips op 1 deel water) met een klein beetje verf, giet of schep het mengsel in je mal en laat het minstens 24 uur drogen. Haal het stoepkrijt daarna voorzichtig uit de mal.
5
Evalueren. Test je stoepkrijt op het schoolplein: is het hard genoeg en kun je ermee tekenen? Bespreek met elkaar wat goed ging en wat je de volgende keer anders zou doen.