Bron: Instructables — Making a Telegraph
Elektromagnetische Morse Telegraaf
Bouw een eenvoudige elektromagneet van een spijker en koperdraad en ontdek hoe telegrafen vroeger met korte en lange pulsen morseberichten verstuurden.
- Groep:
- groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 75 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?
- Geëmailleerd / gelakt koperdraad (magneetdraad), voldoende voor twee spoelen
- Twee grote ijzeren spijkers
- Twee losse 1,5V-batterijen (bijv. AA)
- Twee paperclips
- Stevig stuk karton als basisplaat
- Blok piepschuim
- Ducttape
- Fijn schuurpapier
- Morse-alfabetkaart
- Lijmpistool
- Combinatietang / buigtang
Wat leer je?
- Begrijpen hoe een elektrische stroom door een spoel een magnetisch veld opwekt (elektromagnetisme)
- Ervaren hoe binaire elektrische signalen (aan/uit pulsen) informatie kunnen overdragen (telecommunicatie)
- Nauwkeurig construeren van mechanische veersystemen en elektrische contactpunten
⚠️ Let op — Veiligheid
Bij langdurig ingedrukt houden van de seinsleutel kan de spoel warm worden; sein met korte pulsen en laat leerlingen niet continu de stroom aan laten staan.
Stappenplan
Vóór telefoon en internet verstuurden mensen berichten via telegraafdraden met morsecode: korte en lange elektrische pulsen. In dit project bouw je twee elektromagneten en ontdek je het werkingsprincipe achter de telegraaf.
- 1
Stap 1
DE ELEKTROMAGNETEN WIKKELEN
- •Wikkel geïsoleerd koperdraad strak en volledig rond een grote ijzeren spijker. Herhaal dit met de rest van het draad rond een tweede spijker, zodat je twee losse elektromagneten hebt.
- •Schuur bij beide spoelen de uiteinden van de draad blank zodat ze goed contact maken.
- 2
Stap 2
DE BASIS MAKEN
- •Lijm een blok piepschuim met een lijmpistool vast op een stuk karton. Zet het extra vast met ducttape.
- •Prik de punt van elke spijker aan weerszijden in het piepschuim, zodat beide elektromagneten rechtop staan.
- 3
Stap 3
DE KLIKKERS MAKEN
- •Buig twee paperclips tot een klikker en prik de lange kant van elke paperclip in het piepschuim, zo dat het rechte deel precies boven de kop van een spijker uitsteekt.
- •Plak met ducttape voor elke spoel één draad vast aan een batterij, en de batterij vast op het piepschuim.
- 4
Stap 4
DE STROOMKRING TESTEN
- •Houd de losse draad van een spoel tegen de pool van de batterij. Zodra je de draad aandrukt, wordt de spijker magnetisch en trekt hij de paperclip met een klik aan; laat je los, dan veert de paperclip terug.
- 5
Stap 5
MORSE SEINEN
- •Leer de basis van morsecode: een korte aanraking is een kort signaal (punt), een langere aanraking een lang signaal (streepje) — SOS is bijvoorbeeld kort-kort-kort, lang-lang-lang, kort-kort-kort.
- •Bouw samen met een klasgenoot allebei een telegraaf en stuur elkaar boodschappen door om de beurt de draad tegen de batterij te drukken.
Voorbeelden
