Onderzoek het gedrag van vis of watervlooien
Observeer en registreer het gedrag en de fysiologie (hartslag) van levende watervlooien onder de microscoop bij verschillende omgevingsprikkels.
- Groep:
- groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- groepjes
Wat heb je nodig?
- Levende watervlooien (Daphnia magna of pulex)
- Lichtmicroscopen of stereoloepen met opvallend licht
- Holle objectglaasjes (met uitsparing zodat het diertje niet platgedrukt wordt) en dekglaasjes
- Plastic pasteurpipetten
- Petrischalen of reageerbuizen
- Zwart karton en zaklampen
- Stopwatch en tellers
- Labjournaal-werkbladen
Wat leer je?
- Werken met microscopen, objectglaasjes en preparaatpipetten
- De fysiologie (hartslag, bloedsomloop, zenuwstelsel) van microscopische organismen observeren
- Gedragstesten (fototaxis en prikkelreactie) kwantitatief registreren in een ethogram
- Het concept bio-indicatoren en waterkwaliteit begrijpen, met respect voor levende dieren
- Het gedrag van een dier systematisch vastleggen met een ethogram, en dit vergelijken tussen twee onderzoeksdieren (bijvoorbeeld twee vissen in hetzelfde aquarium)
⚠️ Let op — Veiligheid
Ga respectvol om met levende organismen; na afloop terugplaatsen in de kweekbak.
Stappenplan
Watervlooien (Daphnia) zijn fascinerende, microscopisch kleine kreeftachtigen die in bijna elke Nederlandse sloot leven. Omdat hun schildje volledig transparant is, kun je met een microscoop of sterke loep letterlijk naar binnen kijken en hun kloppende hartje, darmkanaal en zwemantennes zien bewegen! In deze biologieles onderzoeken leerlingen hoe watervlooien reageren op licht, temperatuur en waterkwaliteit. De bron biedt hiervoor twee gelijkwaardige onderzoeksopties: gedrag van watervlooien (onder- en middenbouw) of gedrag van vissen in het schoolaquarium (met name geschikt voor de bovenbouw) - beide met een eigen ethogram (een tabel met vastgelegde gedragscodes) als hulpmiddel.
- 1
Het watermonster & de microscoop instellen (optie watervlooien)
- 2
De anatomie van de watervlo bestuderen
- 3
De hartslag meten & tellen
- 4
Het ethologisch gedragsonderzoek
- 4
b: De alternatieve optie - gedrag van vissen in het aquarium
- 5
Expositie, evaluatie & reflectie
Bijlagen (4)
- Origineel werkblad (Google Drive)https://drive.google.com/file/d/1u7lcOeACx8i7VR6Xmxb9_8BMmk-5HSfZ/view
- Origineel werkblad (Google Drive)https://drive.google.com/file/d/15KfEQJM5rws_ErBtPqeprn0MegrOHfE0/view
- Gedragsonderzoek watervlooien.pptx (instructie/achtergrond voor de leraar, onder- t/m bovenbouw)https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/onderwijs-app.firebasestorage.app/o/maak%2Fopdrachten%2Fonderzoek-gedrag-vis-of-watervlooien%2Fattachments%2Fgedragsonderzoek-watervlooien-pptx-instructie-achtergrond-vo-2.bin?alt=media — oorspronkelijke bron: drive.google.com
- gedrag vissen (maak een ethogram).pdf (werkblad voor de alternatieve optie: vissen in het aquarium)https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/onderwijs-app.firebasestorage.app/o/maak%2Fopdrachten%2Fonderzoek-gedrag-vis-of-watervlooien%2Fattachments%2Fgedrag-vissen-maak-een-ethogram-pdf-werkblad-voor-de-alterna-3.bin?alt=media — oorspronkelijke bron: drive.google.com