Pneumatische Monster-Poppen: Luchtdrukcilinders, Slangen & Scharnieroverbrenging
Bouw een kartonnen pop waarvan een onderdeel — bijvoorbeeld de bek of een arm — beweegt dankzij een eenvoudig pneumatisch systeem van twee spuiten en een slangetje.
- Groep:
- groep 3, groep 4, groep 5, groep 6
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- makkelijk
- Groepsvorm:
- individueel

Wat heb je nodig?
- Plastic doseerspuiten van 10 ml en 20 ml (2 per leerling)
- Flexibele transparante luchtslangetjes (binnendiameter 4 mm)
- Kartonnen dozen, bekers en eierdozen
- Gekleurd papier, veertjes, wiebelogen en foam vellen
- Houten satéprikkers, splitpennen en kabelbinders
- Lijmpistool en hobbylijm
- Brede en normale ijslollystokjes (craft sticks, voor het frame)
- Rietjes, in stukjes geknipt (verbindingsstukken van het frame)
- Pijpenragers/chenilledraad (om de spuit aan de bewegende arm te bevestigen)
- Schaar
- Priem
Wat leer je?
- De natuurkundige principes van pneumatische druk en luchtverplaatsing begrijpen
- Een scharnierend hefboommechanisme koppelen aan een uitschuivende zuigerstang
- Beeldende expressie, personage-ontwerp en theatertechniek combineren
- Oorzaak-gevolg relaties en mechanische timing perfectioneren
⚠️ Let op — Veiligheid
Lijmpistolen alleen onder toezicht gebruiken bij het bevestigen van het spuithuis aan de kartonnen basis.
Stappenplan
Met twee plastic spuiten en een stukje slang kun je een verrassend sterk bewegingsmechanisme bouwen: duw je op de ene spuit, dan verplaatst de lucht zich door de slang en duwt het de zuiger van de tweede spuit naar buiten. In deze pneumatiek-opdracht bouwen leerlingen eerst een scharnierend 'machine-armpje' van ijslollystokjes en rietjes, en verstoppen ze daarna het pneumatische systeem in een zelfgemaakte pop of figuur — een monster, dier of personage waarvan bijvoorbeeld de bek, arm, vleugel of oog beweegt.
- 1
Het principe ontdekken. Verbind twee spuiten met een slangetje en vul het systeem met lucht. Duw op de ene spuit en bekijk wat er met de andere gebeurt.
- 2
Het frame bouwen (stick-and-straw-techniek). Maak van ijslollystokjes en in stukjes geknipte rietjes twee driehoekige frames en verbind ze met tape tot een stevige basis; vouw de tape helemaal om de driehoek heen voor extra stevigheid.
- 3
Een scharnier maken. Tape een extra (jumbo) stokje aan de zijkant van het frame vast: dit wordt de bewegende arm van je machine.
- 4
Het pneumatische systeem koppelen. Vul één spuit met lucht en verbind hem met een lege spuit via een slangetje. Bind met een pijpenrager het uiteinde van de bewegende spuit aan de arm vast, zodat een duw op de bedienende spuit de arm laat bewegen.
- 5
De pop bouwen en verfraaien. Bouw om het mechanisme heen een figuur van karton — een monster, dier of personage — en verstop de bediening zodat alleen de beweging zichtbaar is. Denk aan een bekertje aan het uiteinde van de arm, een extra steunpootje voor stabiliteit of een haakje van een pijpenrager.
- 6
Testen, verbeteren en voorstellen. Test de beweging, verhelp lekkages of hapering in het systeem en laat elkaar de bewegende poppen zien terwijl je uitlegt hoe het pneumatische systeem werkt.
Voorbeelden

