Bron: NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL Education)
Pneumatische Rietjesraket: Vin-Stabiliteit, Zwaartepunt & Lanceerhoeken
Bouw een papieren raket rond een rietje, lanceer 'm door te blazen en onderzoek hoe lengte, vinvorm en vinhoek het bereik beïnvloeden.
- Groep:
- groep 4, groep 5, groep 6, groep 7
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- makkelijk
- Groepsvorm:
- groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________
Wat heb je nodig?
- Papieren rietjes en iets wijdere plastic rietjes (of lanceerbuizen)
- Stevig printpapier en dun karton voor vinnen
- Boetseerklei of kneedgum (neuskegelballast)
- Plastic lege knijpflessen (afwasmiddelfles / sportbidon) voor pneumatische lancering
- Schilderstape en transparante plakband
- Gradenbogen en lange rolmaten (10-20 meter)
- Schaar
- Liniaal
- Gradenboog
Wat leer je?
- De natuurkundige principes van aerodynamische stabiliteit (Center of Gravity vs Center of Pressure) begrijpen
- Parabolische banen en de invloed van lanceerhoeken op afstand en hoogte onderzoeken
- Nauwkeurig data verzamelen, metingen registreren in een tabel en gemiddelden berekenen
- De wetten van Newton (Actie = -Reactie en massatraagheid) in de praktijk toepassen
- Het ingenieurs-ontwerpproces toepassen: een gecontroleerde ('fair') test uitvoeren door telkens één variabele te veranderen en de resultaten onderling te vergelijken
⚠️ Let op — Veiligheid
Lanceer altijd uitsluitend in de afgebakende lanceerrichting; nooit op klasgenoten richten. Veiligheidsbril aanbevolen in de schietzone.
Stappenplan
In deze officiële NASA JPL-activiteit 'Soda-Straw Rockets' bouwen leerlingen een raket van papier die wordt afgeschoten door in een rietje te blazen. Door telkens één ontwerpvariabele te veranderen — lengte, vinvorm of vinhoek — ontdekken ze wat het bereik van hun raket beïnvloedt, precies zoals echte ruimtevaart-ingenieurs hun ontwerpen stap voor stap verbeteren.
- 1
Stap 1
DE RAKETROMP ROLLEN
- •Rol een rechthoekig stuk papier strak om een potlood en plak de naad dicht met tape, zodat er een kokertje ontstaat.
- 2
Stap 2
DE VINNEN MONTEREN
- •Knip twee vin-onderdelen uit en plak ze aan weerszijden van het potlood tegen elkaar aan, tegen het onderste uiteinde van de romp (een 'vinnen-sandwich').
- •Vouw elke vin 90 graden om, zodat je van onderaf gezien een +-vorm ziet.
- 3
Stap 3
DE NEUSKEGEL MAKEN
- •Draai en knijp de bovenkant van de papieren romp rond de punt van het potlood samen tot een neuskegel.
- •Plak de neuskegel dicht zodat er geen lucht kan ontsnappen.
- 4
Stap 4
LANCEREN MET EEN RIETJE
- •Haal het potlood eruit en schuif een rietje in de romp.
- •Blaas in een veilige, vrije ruimte krachtig in het rietje om de raket te lanceren en meet de afgelegde afstand.
- 5
Stap 5
ONTWERP VERBETEREN
- •Maak nieuwe raketten en verander steeds één variabel: de lengte, de vinvorm of de vinhoek.
- •Vergelijk de resultaten: welke aanpassing zorgt voor het grootste bereik?
Voorbeelden
