Direct naar de inhoud
Maakonderwijs.apponderdeel vanonderwijstools.app
Terug naar de opdracht
Bron: Instructables — DIY Spectroscope

Kleur-Spectroscoop met CD: Diffractieroosters, Lichtspectra & Golflengtes

Bouw een spectroscoop van een kartonnen koker en een oude CD, en ontleed het licht van de zon, TL-buizen en LED-lampen in hun kleurenspectra.

Groep:
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur:
50 minuten
Niveau:
makkelijk
Groepsvorm:
individueel
Naam: ____________________________Datum: ______________
Zicht door een zelfgemaakte cd-spectroscoop: een regenboogspectrum van rood tot violet naast een fel wit tl-licht

Wat heb je nodig?

  • Kartonnen keukenrollen of kleine kartonnen doosjes
  • Oude onbeschadigde CD's of DVD's (diffractierooster)
  • Zwart papier of zwarte tape (voor lichtdichte binnenkant)
  • Scheermesjes of twee scherpe kartonrandjes (voor een kaarsrechte, flinterdunne spleet)
  • Diverse lichtbronnen: daglicht (niet direct in de zon kijken!), TL-lampen, spaarlampen, LED-lampen, kaarslicht
  • Kleurpotloden voor het intekenen van de waargenomen spectra
  • Schaar
  • Hobbymesje
  • Geodriehoek

Wat leer je?

  • Het golfkarakter van licht, golflengtes en optische diffractie (buiging en interferentie) begrijpen
  • Het verschil ontdekken tussen een continu spectrum (zon/gloeilamp) en discrete emissielijnen (TL-buis/neon)
  • Een lichtdichte optische behuizing met een nauwe collimatiespleet construeren
  • Leren hoe spectroscopie wordt toegepast in de astrofysica en chemische analyse

⚠️ Let op — Veiligheid

WAARSCHUWING: Nooit direct met de spectroscoop in de felle zon kijken (gevaar voor oogbeschadiging). Kijk altijd naar gereflecteerd daglicht via een witte muur of wolk.

Stappenplan

Hoe weten astronomen welke chemische gassen er aanwezig zijn in de atmosfeer van een ster die miljarden kilometers ver weg staat? Met spectroscopie! Wit licht lijkt voor ons oog één kleur, maar bestaat in werkelijkheid uit een continu spectrum van golflengtes (rood tot violet). Een CD bevat microscopisch kleine groefjes die als diffractierooster werken en het invallende licht uiteenrafelen in een regenboog. In deze opdracht (gebaseerd op de populaire Instructables-bouwbeschrijving 'DIY Spectroscope') bouwen leerlingen een eenvoudige spectroscoop van een kartonnen koker en een stukje CD.

  1. 1

    DE KOKER EN MATERIALEN VOORBEREIDEN

  2. 2

    DE CD PREPAREREN

  3. 3

    DE SPLEET MAKEN

  4. 4

    HET DIFFRACTIEROOSTER BEVESTIGEN

  5. 5

    AFWERKEN

  6. 6

    VERSCHILLENDE LICHTBRONNEN VERGELIJKEN

Voorbeelden

Benodigdheden voor de zelfgemaakte spectroscoop: kartonnen koker, CD en indexkaarten
De CD aftekenen met de koker als sjabloon
De reflecterende laag van de CD verwijderen met plakband
De indexkaarten vastlijmen om een verticale spleet te maken