Direct naar de inhoud
Maakonderwijs.apponderdeel vanonderwijstools.app
Terug naar de opdracht
Bron: Little Bins for Little Hands — How to Make a Water Wheel

Waterkracht-Schoepenrad: Kinetische Stroomenergie & Mechanische Lierkracht

Bouw een schoepenrad van plastic lepels en een as, en onderzoek hoe stromend water het rad kan laten draaien en een gewicht kan optillen.

Groep:
groep 4, groep 5, groep 6, groep 7
Tijdsduur:
60 minuten
Niveau:
gemiddeld
Groepsvorm:
groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________
Een echt houten schoepenrad (waterrad) naast een beek

Wat heb je nodig?

  • Plastic wegwerplepels of stroken plastic van melkpakken (schoepen)
  • Kurken of schuimballen (de centrale rotornaaf)
  • Houten satéprikkers of metalen spaken (de as)
  • Plastic drinkrietjes (de aslagers)
  • Lege 2-liter frisdrankflessen of melkpakken (het draagframe)
  • Sterk naaigaren en kleine gewichtjes (moeren, paperclips)
  • Waterbakken en gieters
  • Schaar
  • Hobbymesje
  • Lijmpistool
  • Stopwatch

Wat leer je?

  • De omzetting van kinetische energie van stromend water naar mechanische rotatie-energie begrijpen
  • Het effect van schoepvorm, aantal schoepen en straalinvalshoek op het draaimoment onderzoeken
  • Een wrijvingsarme as- en lagerconstructie bouwen die bestand is tegen water
  • Duurzame waterkracht en getijdenenergie vergelijken met fossiele energiebronnen

⚠️ Let op — Veiligheid

Vloer direct droogwissen bij morsen om uitglijden te voorkomen.

Stappenplan

Al eeuwenlang gebruiken watermolens de kracht van stromend water om graan te malen of hout te zagen — nog altijd wekken waterkrachtcentrales wereldwijd een aanzienlijk deel van alle elektriciteit op. In deze les bouwen leerlingen een eigen schoepenrad en testen ze hoeveel kracht stromend water kan leveren.

  1. 1

    Stap 1

    HET RAD BOUWEN

    • •Bevestig 6 tot 8 plastic lepels of stevige kartonnen schoepen in een cirkel rondom een as (bijvoorbeeld een houten stokje of rietje).
    • •Zorg dat de schoepen allemaal in dezelfde richting hellen.
  2. 2

    Stap 2

    HET RAD MONTEREN

    • •Bevestig de as met de schoepen draaibaar tussen twee steunen, bijvoorbeeld van karton of hout, zodat het rad vrij kan draaien.
  3. 3

    Stap 3

    EEN LIER TOEVOEGEN

    • •Wikkel een touwtje om de as en hang er een klein gewichtje aan, zodat je kunt zien en meten hoeveel het rad kan optillen.
  4. 4

    Stap 4

    TESTEN MET STROMEND WATER

    • •Houd het rad onder een kraan of giet er voorzichtig water overheen en kijk of het gewichtje omhoog komt.
  5. 5

    Stap 5

    VERBETEREN EN VERGELIJKEN

    • •Test verschillende schoepenvormen (plat, gebogen, lepelvormig) en vergelijk welke vorm het meeste gewicht optilt.