Bacteriën zijn overal
Kweek en vergelijk onzichtbare bacterie- en schimmelkolonies op voedingsbodems (petrischalen) en ontdek het effect van grondig handenwassen.
- Groep:
- groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- groepjes
Wat heb je nodig?
- Steriele petrischalen met nutriënt-agar of kweekbodem (agar-agar met bouillon en suiker)
- Steriele wattenstaafjes (swabs)
- Watervaste fijnschrijvers voor markering
- Parafilm of smalle transparante tape om schalen af te dichten
- Broedstoof, kweekkast of warme donkere doos bij de verwarming
- Zeep, handalcohol en handdoekjes
- Loepen om kolonies door het deksel te bestuderen
Wat leer je?
- Microbiologische concepten (bacteriën, schimmels, kolonies, incubatie) begrijpen
- Steriele bemonsteringstechnieken (swabs, agarplaten, besmettingspreventie) correct toepassen
- Kwantitatief kolonies tellen en kwalitatief classificeren op basis van morfologie
- Het belang van handhygiëne wetenschappelijk aantonen en reflecteren op microbiële veiligheid
⚠️ Let op — Veiligheid
Na afloop van het experiment de gesloten schalen vernietigen (bijv. in bleekwater dompelen voor weggooien). Handen wassen na elk monster.
Stappenplan
Overal om ons heen leven ontelbare micro-organismen: op deurklinken, smartphones, toetsenborden en zelfs op onze eigen vingers! Omdat bacteriën microscopisch klein zijn, zien we ze niet met het blote oog. Maar als we ze laten groeien op een voedzame agar-agar bodem in een broedstoof, vermenigvuldigen ze zich tot zichtbare, kleurrijke kolonies van miljoenen bacteriën tegelijk. Twee grote ontdekkers De Nederlander Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723) bouwde zijn eigen microscopen en was daarmee de eerste die piepkleine 'kleine diertjes' zag die niemand eerder had opgemerkt — waaronder bacteriën en rode bloedcellen. Bijna 300 jaar later, in de zomer van 1928, deed de Britse bacterioloog Alexander Fleming (1881-1955) een toevallige maar baanbrekende ontdekking: één van zijn bacteriekweekplaatjes was per ongeluk vervuild geraakt met een schimmel, en rondom die schimmel bleken alle bacteriën dood te zijn. Fleming isoleerde de schimmel en noemde de bacteriedodende stof die hij produceerde penicilline — het eerste antibioticum. In dit microbiologisch onderzoek testen leerlingen de effectiviteit van handhygiëne en het schoonmaken van oppervlakken.
- 1
Voorbereiden & materiaal verzamelen
- 2
Monsters nemen met de streepmethode
- 3
Incubatie in de broedstoof
- 4
Kolonies tellen & morfologie analyseren
- 5
Hygiënerapport & reflectie
Voorbeelden
Bijlagen (3)
- Meer materiaal (kennislink.nl)http://www.kennislink.nl/publicaties/antoni-van-leeuwenhoek-de-achterdochtige
- Meer materiaal (kennislink.nl)http://www.kennislink.nl/publicaties/alexander-fleming-de-bescheidene
- Meer materiaal (youtube.com)https://www.youtube.com/watch?v=K4IPyLpzHHM