Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits
Bewegende kunst met een spiraal
Knip een spiraal uit een papieren bord of cirkel en laat 'm dansen in de lucht: een speelse kennismaking met kinetische kunst en luchtstroming.
- Groep:
- groep 1-2, groep 2, groep 3
- Tijdsduur:
- 40 minuten
- Niveau:
- makkelijk
- Groepsvorm:
- individueel
Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?
- Stevig papier (160-200 g/m²) of papieren gebaksbordjes (rond)
- Kleurpotloden, viltstiften, waterverf of wasco-krijtjes
- Scherpe kinderschaar
- Naainaald of perforator / prikpen
- Dun naaigaren of nylon visdraad (ca. 40-50 cm)
- Plakband ter versteviging van het ophangpunt
Wat leer je?
- Begrijpen hoe een tweedimensionaal plat vlak (een cirkel) transformeert in een driedimensionaal ruimtelijk bewegend object
- Leren over kinetische kunst en de kunsthistorische pionier Alexander Calder
- Oefenen van fijne knipmotoriek: gecontroleerd een vloeiende, gelijkmatige spiraallijn volgen
- Ontdekken van natuurkundige principes: luchtstroming, opstijgende warme lucht (convectie) en rotatie
⚠️ Let op — Veiligheid
Bij gebruik van theelichtjes: houd minimaal 20 cm afstand tussen de vlam en het papier. Nooit onbeheerd laten branden!
Stappenplan
In deze maakopdracht ontdekken jonge makers hoe een plat, tweedimensionaal vlak transformeert in een ruimtelijke, bewegende sculptuur. Geïnspireerd door de beroemde kinetische kunstwerken en mobiles van Alexander Calder ontwerpen leerlingen een kleurrijke spiraal die reageert op de minste luchtstroming en opstijgende warme lucht.
- 1
Stap 1
KINETISCHE KUNST VERKENNEN
- •Bekijk samen een kort fragment van de bewegende sculpturen van Alexander Calder.
- •Waarom bewegen ze zonder motor? (Evenwicht, zwaartepunt en luchtverplaatsing.)
- •Teken op een stevig rond vel papier of een papieren bordje een punt in het midden en teken van daaruit een gelijkmatige spiraallijn naar buiten.
- 2
Stap 2
KLEURPATRONEN ONTWERPEN
- •Versier beide kanten van het papier voordat er geknipt wordt, met felle kleuren of patronen.
- •Bedenk wat er met dit patroon gebeurt als de spiraal straks ronddraait.
- 3
Stap 3
PRECIES DE SPIRAAL KNIPPEN
- •Knip met een scherpe kinderschaar langs de getekende spiraallijn, van de buitenrand naar het middelpunt.
- •Zorg dat de strook overal ongeveer even breed blijft.
- 4
Stap 4
OPHANGPUNT BEVESTIGEN
- •Prik een klein gaatje in de top (het midden van de spiraal) en haal er een dun draadje doorheen met een knoop.
- 5
Stap 5
TESTEN MET LUCHTSTROMING
- •Hang de spiralen op verschillende plekken in het lokaal op: bij een open raam of boven een warme radiator, of blaas er zachtjes onder.
- •Observeer hoe opstijgende warme lucht de spiraal laat tollen.