Binaurale Reuzenoren: Akoestische Richtingspeiling & Geluidsfocus

Wat heb je nodig?

• Grote plastic trechters of 1.5L frisdrankflessen
• Flexibele transparante slangen (diameter 10-15 mm)
• Stevig karton voor de hoofdband / constructieframe
• Ducttape en isolatietape
• Schuimrubberen oorkussentjes of zachte dopjes
• Blinddoek
• Schaar / hobbymes
• Geluidsbron (tikstokje, belletje, zachte audio)

Wat leer je?

• Begrijpen hoe het menselijk en dierlijk gehoor geluidsrichting bepaalt via interaurale tijdsverschillen (microseconden) en volumeverschillen
• Ervaren hoe geometrische versterking en geluidsfocussering werken bij akoestische spiegels en parabolen
• Zintuiglijke waarneming, hersenverwerking en optische/auditieve illusies experimenteel toetsen

Stappenplan

Uilen, vossen en herten hebben beweegbare, trechtervormige oren waarmee ze zelfs een muis onder een dik pak sneeuw exact kunnen horen ritselen. Vóór de uitvinding van radar in de Tweede Wereldoorlog bouwden ingenieurs enorme betonnen 'luisterspiegels' en mechanische hoorn-apparaten langs de kust om naderende vliegtuigen al op 30 kilometer afstand te horen! In dit project bouwen leerlingen een paar parabolische 'reuzenoren' met trechters, buizen en een hoofdbeugel, en onderzoeken ze hoe looptijdverschil (ITD) en intensiteitsverschil (IID) tussen onze twee oren werken.

1. 1

   Stap 1

   DE PARABOLISCHE TRECHTERS MAKEN

   • •Vorm uit stevig vouwkarton of grote plastic flessen twee royale opvangtrechters (diameter opening minimaal 15 cm).
   • •Bekleed de binnenkant eventueel met een gladde laag folie om geluidsgolven optimaal naar de trechterpunt te weerkaatsen.
2. 2

   Stap 2

   HET AKOESTISCHE KANAAL MONTEREN

   • •Bevestig aan de punt van elke trechter een flexibele buis of transparante plastic tuinslang (lengte ca. 50-75 cm).
   • •Zorg dat de aansluiting met tape luchtdicht is afgesloten zodat er geen geluidsenergie weglekt.
3. 3

   Stap 3

   DE HOOFDBEUGEL EN OORDOPJES CONSTRUEREN

   • •Monteer de andere uiteinden van de slangen aan een verstelbare kartonnen hoofdband of oude gehoorbeschermer-beugel.
   • •Bevestig zachte oordopjes of schuimrubberen ringen aan de uiteinden zodat ze comfortabel tegen de oren sluiten.
4. 4

   Stap 4

   RICHTINGSHOREN IN HET DONKER (BLIND TEST)

   • •Eén leerling zet de reuzenoren op en doet een blinddoek om.
   • •Een medeleerling tikt zachtjes op verschillende plekken in het lokaal met een potlood of laat een sleutelbos rammelen.
   • •De geblindeerde leerling wijst exact aan waar het geluid vandaan komt.
5. 5

   Stap 5

   GEKOPPELDE OREN OMDRAAIEN (HET BREIN FOEFEN!)

   • •Kruis de slangen om: verbind de linker trechter aan het rechteroor en de rechter trechter aan het linkeroor.
   • •Herhaal de luistertest en ervaar hoe je hersenen volledig in de war raken en geluiden precies aan de verkeerde kant waarnemen!