Steve Spangler Science
De Newton-kleurenschijf: Additieve Kleurenmenging
Laat een zevenkleurige regenboogschijf razendsnel tollen en zie hoe alle kleuren samensmelten tot bijna wit.
NatuurKunstOnderzoeken
groep 4, groep 5, groep 6, groep 7 45 min
Bron: BBC Science Focus & Acoustic Locator History
Binaurale Reuzenoren: Akoestische Richtingspeiling & Geluidsfocus
Bouw reusachtige parabolische luisteroren en ontdek hoe looptijdverschillen ons brein helpen om geluidsbronnen te lokaliseren.
- Groep / Leerjaar
- groep 4, groep 5, groep 6, groep 7
- Tijdsduur
- 50 minuten
- Niveau
- eenvoudig
- Groepsvorm
- tweetallen
A4 Printbaar Werkblad
Leerlingwerkblad voor in de Klas
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Aan de slag
Stappenplan voor Leerlingen
0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%
Uilen, vossen en herten hebben beweegbare, trechtervormige oren waarmee ze zelfs een muis onder een dik pak sneeuw exact kunnen horen ritselen. Vóór de uitvinding van radar in de Tweede Wereldoorlog bouwden ingenieurs enorme betonnen 'luisterspiegels' en mechanische hoorn-apparaten langs de kust om naderende vliegtuigen al op 30 kilometer afstand te horen! In dit project bouwen leerlingen een paar parabolische 'reuzenoren' met trechters, buizen en een hoofdbeugel, en onderzoeken ze hoe looptijdverschil (ITD) en intensiteitsverschil (IID) tussen onze twee oren werken.
🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept
Stap 1
DE PARABOLISCHE TRECHTERS MAKEN
- •Vorm uit stevig vouwkarton of grote plastic flessen twee royale opvangtrechters (diameter opening minimaal 15 cm).
- •Bekleed de binnenkant eventueel met een gladde laag folie om geluidsgolven optimaal naar de trechterpunt te weerkaatsen.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen
Stap 2
HET AKOESTISCHE KANAAL MONTEREN
- •Bevestig aan de punt van elke trechter een flexibele buis of transparante plastic tuinslang (lengte ca. 50-75 cm).
- •Zorg dat de aansluiting met tape luchtdicht is afgesloten zodat er geen geluidsenergie weglekt.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken
Stap 3
DE HOOFDBEUGEL EN OORDOPJES CONSTRUEREN
- •Monteer de andere uiteinden van de slangen aan een verstelbare kartonnen hoofdband of oude gehoorbeschermer-beugel.
- •Bevestig zachte oordopjes of schuimrubberen ringen aan de uiteinden zodat ze comfortabel tegen de oren sluiten.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren
Stap 4
RICHTINGSHOREN IN HET DONKER (BLIND TEST)
- •Eén leerling zet de reuzenoren op en doet een blinddoek om.
- •Een medeleerling tikt zachtjes op verschillende plekken in het lokaal met een potlood of laat een sleutelbos rammelen.
- •De geblindeerde leerling wijst exact aan waar het geluid vandaan komt.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren
Stap 5
GEKOPPELDE OREN OMDRAAIEN (HET BREIN FOEFEN!)
- •Kruis de slangen om: verbind de linker trechter aan het rechteroor en de rechter trechter aan het linkeroor.
- •Herhaal de luistertest en ervaar hoe je hersenen volledig in de war raken en geluiden precies aan de verkeerde kant waarnemen!
Praktijk & Inspiratie
Voorbeelden & Inspiratie
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatInstructievideo
Leerdoelen & Vaardigheden
Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
- Begrijpen hoe het menselijk en dierlijk gehoor geluidsrichting bepaalt via interaurale tijdsverschillen (microseconden) en volumeverschillen
- Ervaren hoe geometrische versterking en geluidsfocussering werken bij akoestische spiegels en parabolen
- Zintuiglijke waarneming, hersenverwerking en optische/auditieve illusies experimenteel toetsen
Didactische Handreiking
Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding
1. Voorbereiding & Lokaalinrichting
Knip vooraf de flessenbodems netjes af als je flessen gebruikt in plaats van kant-en-klare trechters.
2. Prikkelende Introductie & Lesopening
Vraag: 'Waarom hebben we twee oren en niet één in het midden van ons voorhoofd?' Leg de werking van stereofonisch horen en het minieme looptijdverschil (minder dan een duizendste van een seconde!) uit.
3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:
Maak geen harde knallen of schreeuwgeluiden direct in de trechter om gehoorbeschadiging bij klasgenoten te voorkomen.
🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?
Als de slangen niet strak tegen het oor aansluiten, dringt omgevingsgeluid direct binnen en werkt de richtingstest niet optimaal.
4. Differentiatie & Snelle Makers
Laat leerlingen de afstand tussen de twee trechters vergroten (bijv. op een 1 meter lange lat) en ontdekken hoe het richtingsgevoel supernauwkeurig wordt (hyper-stereofonie).
5. Klassikale Reflectie & Vragen
- 1.Wat gebeurde er toen we de linkerslang aan je rechteroor koppelden?
- 2.Waarom hebben dieren zoals honden en paarden grote oorschelpen die ze onafhankelijk kunnen draaien?
- 3.Hoe kunnen technici met gerichte microfoons vogels op grote afstand opnemen in de natuur?
Reviews van leerkrachten
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Vergelijkbare Maakopdrachten
Little Bins for Little Hands — DIY STEM Hovercraft
Mini Luchtkussenboot (CD Hovercraft): Wrijving & Luchtdruk
Bouw een wrijvingsloos glijdend luchtkussenvoertuig van een oude cd, een sportdop en een ballon en onderzoek hoe lucht wrijving kan wegnemen.
NatuurBouwenOnderzoeken
groep 4, groep 5, groep 6, groep 7 45 min
Instructables — Soap Boat: Surface Tension
Zeep-aangedreven Speedboot (Marangoni-effect)
Laat een kartonnen bootje over het water schieten zonder motor, puur aangedreven door afwasmiddel en oppervlaktespanning.
NatuurOnderzoekenTechniek
groep 4, groep 5, groep 6, groep 7 40 min