De Kliswortel & Klittenband Challenge (Biomimicry)
Onderzoek hoe de haakjes van kliswortels werken en ontwerp met dat idee je eigen herbruikbare sluiting.
- Groep:
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 50 minuten
- Niveau:
- makkelijk
- Groepsvorm:
- groepjes
Wat heb je nodig?
- Stroken klittenband (haak- en luszijde)
- Stukjes vilt, elastiek en stof
- Veerunster / dynamometer (voor krachtmeting)
- Kliswortels (indien in seizoen) of pluisjes
- Handloep / microscoop
- Schaar
- Lijmpistool
Wat leer je?
- Begrijpen van het kernprincipe van biomimicry: biologische structuren uit de natuur vertalen naar technologische innovaties
- Ervaren van het verschil tussen afschuifsterkte en pelsterkte bij mechanische hechtingssystemen
- Onderzoekend en ontwerpend leren toepassen bij alledaagse gebruikersproblemen
⚠️ Let op — Veiligheid
Veilig gebruik van scharen bij het knippen van stug klittenband.
Stappenplan
In 1941 liep de Zwitserse ingenieur George de Mestral met zijn hond door de natuur en merkte dat er hardnekkige, stekelige zaadbolletjes (kliswortels) in de hondenvacht en zijn kleren bleven vastzitten. Onder de loep zag hij dat de bolletjes vol kleine haakjes zaten die zich vasthaakten aan lussen van stof en haar. Dat idee werkte hij later uit tot klittenband. In deze ontwerples onderzoeken leerlingen zelf hoe die haak-en-lus-structuur werkt en ontwerpen ze een eigen sluiting die op hetzelfde principe is gebaseerd.
- 1
Stap 1
KLISWORTELS & HAAKJES ONDERZOEKEN
- •Bekijk echte kliswortels of een stukje klittenband onder een loep of handmicroscoop.
- •Teken wat je ziet: de stugge haakjes aan de ene kant, de zachte, verwarde lusjes aan de andere kant.
- 2
Stap 2
DE STERKTE TESTEN
- •Druk een stukje klittenband op elkaar en probeer het los te trekken: eerst recht (schuiven), dan omhoog gepeld.
- •Vergelijk met elkaar: welke manier van loshalen kost meer kracht?
- 3
Stap 3
EEN PROBLEEMSTELLING KIEZEN
- •Bedenk een alledaags probleem waarbij veters, knopen of ritsen lastig zijn (bijvoorbeeld voor jonge kinderen of voor iemand met weinig vingerkracht).
- 4
Stap 4
EEN PROTOTYPE MAKEN
- •Ontwerp en maak van vilt, elastiek en klittenband een werkend prototype van jouw sluiting.
- 5
Stap 5
TESTEN
- •Test de sluiting meerdere keren achter elkaar: blijft hij goed sluiten en is hij makkelijk met één hand te openen?
Voorbeelden