Direct naar de inhoud
De Kliswortel & Klittenband Challenge (Biomimicry)
Bron: Micro Photonics — Biomimicry: The Burr and the Invention of Velcro

De Kliswortel & Klittenband Challenge (Biomimicry)

Onderzoek hoe de haakjes van kliswortels werken en ontwerp met dat idee je eigen herbruikbare sluiting.

Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
50 minuten
Niveau
makkelijk
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

In 1941 liep de Zwitserse ingenieur George de Mestral met zijn hond door de natuur en merkte dat er hardnekkige, stekelige zaadbolletjes (kliswortels) in de hondenvacht en zijn kleren bleven vastzitten. Onder de loep zag hij dat de bolletjes vol kleine haakjes zaten die zich vasthaakten aan lussen van stof en haar. Dat idee werkte hij later uit tot klittenband. In deze ontwerples onderzoeken leerlingen zelf hoe die haak-en-lus-structuur werkt en ontwerpen ze een eigen sluiting die op hetzelfde principe is gebaseerd.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

KLISWORTELS & HAAKJES ONDERZOEKEN

  • Bekijk echte kliswortels of een stukje klittenband onder een loep of handmicroscoop.
  • Teken wat je ziet: de stugge haakjes aan de ene kant, de zachte, verwarde lusjes aan de andere kant.
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

DE STERKTE TESTEN

  • Druk een stukje klittenband op elkaar en probeer het los te trekken: eerst recht (schuiven), dan omhoog gepeld.
  • Vergelijk met elkaar: welke manier van loshalen kost meer kracht?
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

EEN PROBLEEMSTELLING KIEZEN

  • Bedenk een alledaags probleem waarbij veters, knopen of ritsen lastig zijn (bijvoorbeeld voor jonge kinderen of voor iemand met weinig vingerkracht).
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

EEN PROTOTYPE MAKEN

  • Ontwerp en maak van vilt, elastiek en klittenband een werkend prototype van jouw sluiting.
Stap 4
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

TESTEN

  • Test de sluiting meerdere keren achter elkaar: blijft hij goed sluiten en is hij makkelijk met één hand te openen?
Stap 5
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

De Kliswortel & Klittenband Challenge (Biomimicry) voorbeeld 1
Voorbeeld

Instructievideo

Biomimicry: 🌱 Burdock Burs & Velcro Engineering! · Tender Intellects

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Begrijpen van het kernprincipe van biomimicry: biologische structuren uit de natuur vertalen naar technologische innovaties
  • Ervaren van het verschil tussen afschuifsterkte en pelsterkte bij mechanische hechtingssystemen
  • Onderzoekend en ontwerpend leren toepassen bij alledaagse gebruikersproblemen
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Leg loepen of USB-microscopen klaar zodat leerlingen de individuele haakjes van het klittenband goed kunnen zien.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Vertel het verhaal van George de Mestral en zijn hond. Hoe kan een vervelend zaadje in je sok leiden tot een miljardenuitvinding?

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Veilig gebruik van scharen bij het knippen van stug klittenband.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Als klittenband vol zit met stof of pluisjes, haken de weerhaakjes niet meer. Bespreek hoe je dit kunt reinigen.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Laat leerlingen een vergelijkingstabel maken tussen 4 sluitingen: Rits, Knoop, Drukker en Klittenband (plus- en minpunten)!

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom is klittenband heel sterk als je er zijwaarts aan trekt, maar heel makkelijk te openen als je het 'pelt'?
  • 2.Waarom gebruikte NASA klittenband in de Apollo-ruimtecapsules om gereedschap aan de muren te hangen in gewichtloosheid?
  • 3.Welke andere dieren of planten hebben slimme trucjes waar ingenieurs van kunnen leren (bijv. gekko-pootjes of haaienhuid)?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

3D Hologram Projector voor Smartphones
Instructables / STEM Projects

3D Hologram Projector voor Smartphones

Creëer zwevende 3D-hologrammen met een smartphone en een zelfgemaakte transparante piramide.

TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min
Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel

Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.

TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min
Bionische Robotvinger met Pezen & Scharnieren
Instructables – Straw Finger

Bionische Robotvinger met Pezen & Scharnieren

Bouw een buigzame robotvinger van een rietje, elastiek en nylondraad, geïnspireerd op de pezen in je eigen hand.

TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min