Camera Obscura in een Schoenendoos: Het Oerprincipe van Fotografie
Tover een schoenendoos om tot een magische donkere kamer en projecteer de buitenwereld ondersteboven op matglas.
- Groep:
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- individueel
Wat heb je nodig?
- Stevige schoenendoos met deksel
- Half-transparant bakpapier of kalkpapier (calqueerpapier)
- Aluminiumfolie en een dunne naald/speld
- Matzwarte verf of zwart knutselpapier
- Zwarte ducttape / isolatietape
- Optioneel: klein vergrootglas / bolle kunststof lens
- Hobbymes / schaar
- Penseel
Wat leer je?
- Inzien dat licht in rechte lijnen reist en begrijpen hoe een gaatjesoptiek (pinhole) beelden omkeert
- Het fundamentele werkingsprincipe van lenzen, brandpuntsafstand en het menselijk oog ontdekken
- De historische koppeling ervaren tussen wetenschappelijke optica en de ontwikkeling van de schilderkunst en fotografie
⚠️ Let op — Veiligheid
Begeleid het snijden van de vensters in stevig karton.
Stappenplan
Lang voordat er digitale sensoren of zelfs fotofilms bestonden, gebruikten grote meesters zoals Johannes Vermeer en Leonardo da Vinci al een 'camera obscura' (Latijn voor donkere kamer) om de werkelijkheid met perfect perspectief na te schilderen. Lichtstralen bewegen in kaarsrechte lijnen: als ze door een minuscuul gaatje (pinhole) in een donkere ruimte vallen, kruisen de stralen elkaar en wordt de buitenwereld haarscherp, maar volledig op z'n kop geprojecteerd op de achterwand! In dit project bouwen leerlingen hun eigen draagbare camera obscura met matglas en een focusseerbare lens.
- 1
Stap 1
DE SCHOENENDOOS LICHTDICHT MAKEN
- •Neem een stevige schoenendoos met goed sluitend deksel.
- •Verf de gehele binnenkant matzwart of beplak hem met zwart papier om ongewenste interne reflecties te absorberen.
- 2
Stap 2
HET PROJECTIESCHERM (MATGLAS) MONTEREN
- •Snijd in het midden van de doos een tussenschot van karton.
- •Snijd hier een groot rechthoekig venster uit en plak er een strak vel wit half-transparant bakpapier of calqueerpapier (kalkpapier) overheen: dit is je projectiescherm.
- 3
Stap 3
DE PINHOLE OF VERGROOTGLAS-LENS PLAATSEN
- •Maak in de voorkant van de doos een klein rond gat.
- •Bevestig hier een stukje aluminiumfolie waarin je met een fijne naald een perfect rond gaatje van 1 mm prikt (voor een klassieke pinhole camera), óf monteer een klein vergrootglas (bolle lens) voor een superhelder en levendig beeld.
- 4
Stap 4
HET KIJKOKUIR CONSTRUEREN
- •Maak in de achterzijde van de doos een kijkgat (met een kartonnen kokertje) waardoor je direct op het kalkpapier kijkt terwijl je gezicht het doosje lichtdicht afsluit.
- 5
Stap 5
DE WERELD ONDERSTEBOVEN BEWONDEREN
- •Neem de camera mee naar het raam of het zonovergoten schoolplein.
- •Kijk door het oculair: zie hoe bomen, voorbijrijdende auto's en spelende kinderen in felle kleuren ondersteboven en gespiegeld over het scherm bewegen!
- •Leg een vel dun tekenpapier op het scherm en trek de contouren van het landschap over net zoals een 17e-eeuwse schilder.