Instructables / STEM Projects
3D Hologram Projector voor Smartphones
Creëer zwevende 3D-hologrammen met een smartphone en een zelfgemaakte transparante piramide.
TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min
Bron: George Eastman Museum & History of Pinhole Optics
Camera Obscura in een Schoenendoos: Het Oerprincipe van Fotografie
Tover een schoenendoos om tot een magische donkere kamer en projecteer de buitenwereld ondersteboven op matglas.
- Groep / Leerjaar
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur
- 60 minuten
- Niveau
- gemiddeld
- Groepsvorm
- individueel
A4 Printbaar Werkblad
Leerlingwerkblad voor in de Klas
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Aan de slag
Stappenplan voor Leerlingen
0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%
Lang voordat er digitale sensoren of zelfs fotofilms bestonden, gebruikten grote meesters zoals Johannes Vermeer en Leonardo da Vinci al een 'camera obscura' (Latijn voor donkere kamer) om de werkelijkheid met perfect perspectief na te schilderen. Lichtstralen bewegen in kaarsrechte lijnen: als ze door een minuscuul gaatje (pinhole) in een donkere ruimte vallen, kruisen de stralen elkaar en wordt de buitenwereld haarscherp, maar volledig op z'n kop geprojecteerd op de achterwand! In dit project bouwen leerlingen hun eigen draagbare camera obscura met matglas en een focusseerbare lens.
🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept
Stap 1
DE SCHOENENDOOS LICHTDICHT MAKEN
- •Neem een stevige schoenendoos met goed sluitend deksel.
- •Verf de gehele binnenkant matzwart of beplak hem met zwart papier om ongewenste interne reflecties te absorberen.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen
Stap 2
HET PROJECTIESCHERM (MATGLAS) MONTEREN
- •Snijd in het midden van de doos een tussenschot van karton.
- •Snijd hier een groot rechthoekig venster uit en plak er een strak vel wit half-transparant bakpapier of calqueerpapier (kalkpapier) overheen: dit is je projectiescherm.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken
Stap 3
DE PINHOLE OF VERGROOTGLAS-LENS PLAATSEN
- •Maak in de voorkant van de doos een klein rond gat.
- •Bevestig hier een stukje aluminiumfolie waarin je met een fijne naald een perfect rond gaatje van 1 mm prikt (voor een klassieke pinhole camera), óf monteer een klein vergrootglas (bolle lens) voor een superhelder en levendig beeld.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren
Stap 4
HET KIJKOKUIR CONSTRUEREN
- •Maak in de achterzijde van de doos een kijkgat (met een kartonnen kokertje) waardoor je direct op het kalkpapier kijkt terwijl je gezicht het doosje lichtdicht afsluit.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren
Stap 5
DE WERELD ONDERSTEBOVEN BEWONDEREN
- •Neem de camera mee naar het raam of het zonovergoten schoolplein.
- •Kijk door het oculair: zie hoe bomen, voorbijrijdende auto's en spelende kinderen in felle kleuren ondersteboven en gespiegeld over het scherm bewegen!
- •Leg een vel dun tekenpapier op het scherm en trek de contouren van het landschap over net zoals een 17e-eeuwse schilder.
Praktijk & Inspiratie
Voorbeelden & Inspiratie
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatLeerdoelen & Vaardigheden
Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
- Inzien dat licht in rechte lijnen reist en begrijpen hoe een gaatjesoptiek (pinhole) beelden omkeert
- Het fundamentele werkingsprincipe van lenzen, brandpuntsafstand en het menselijk oog ontdekken
- De historische koppeling ervaren tussen wetenschappelijke optica en de ontwikkeling van de schilderkunst en fotografie
Didactische Handreiking
Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding
1. Voorbereiding & Lokaalinrichting
Verzamel vooraf voldoende schoenendozen en zorg voor een goed verduisterbare hoek in de klas om het beeld voor het eerst te testen.
2. Prikkelende Introductie & Lesopening
Vraag: 'Wist je dat het beeld op het netvlies van jouw eigen oog ook ondersteboven staat? Waarom zien we de wereld dan toch rechtop?' Leg de rol van de hersenen en de camera obscura uit.
3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:
Begeleid het snijden van de vensters in stevig karton.
🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?
Lichtlekkage langs het deksel verbleekt het geprojecteerde beeld. Plak alle hoeken zorgvuldig af met zwarte tape.
4. Differentiatie & Snelle Makers
Laat leerlingen experimenteren met een schuivende 'koker-in-koker' constructie om de focusafstand voor dichtbij en veraf handmatig scherp te stellen.
5. Klassikale Reflectie & Vragen
- 1.Waarom staat het beeld op het kalkpapier precies ondersteboven en van links naar rechts gespiegeld?
- 2.Wat verandert er als je het gaatje (de pinhole) groter maakt: wordt het beeld helderder of juist minder scherp?
- 3.Hoe maakte de uitvinding van de camera obscura de weg vrij voor de moderne film en fotocamera's?
Reviews van leerkrachten
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Vergelijkbare Maakopdrachten
NEMO Science Museum / Exploratorium
Camera Obscura: Fotografie zonder Lens
Bouw met een schoenendoos, kalkpapier en een speldenprik de oervorm van het fototoestel en zie de wereld op zijn kop.
NatuurKunstTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur
Eye Filmmuseum — Interactieve filmapparaten
De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld
Teken een 12-fasen animatielus op een kartonnen schijf en zie je tekening tot leven komen voor de spiegel, net als bij de phenakistiscoop in Eye Filmmuseum.
KunstNatuurTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur