Direct naar de inhoud
De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld
Bron: Eye Filmmuseum — Interactieve filmapparaten

De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld

Teken een 12-fasen animatielus op een kartonnen schijf en zie je tekening tot leven komen voor de spiegel, net als bij de phenakistiscoop in Eye Filmmuseum.

Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
60 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
individueel
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

In Eye Filmmuseum vind je op de trappen en in de gangen van het gebouw een hele reeks 'interactieve filmapparaten' — met exotische namen als de phenakistiscoop, de praxinoscoop, de thaumatroop en de anamorfose — als vast onderdeel van de tentoonstelling 'Wat is Film?'. Bezoekers mogen er zelf aan draaien, onder duiken of overheen buigen om te ontdekken welke technieken aan de basis van film staan. Het principe van de phenakistiscoop (uitgevonden door natuurkundige Joseph Plateau, 1832) is simpel: een reeks tekeningen op een ronddraaiende schijf met kijksleuven lijkt, dankzij de nabeeldwerking van onze ogen, één vloeiende bewegende animatie.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

DE ANIMATIESCHIJF CONSTRUEREN

  • Teken met een passer een cirkel van ca. 20 cm op stevig karton.
  • Verdeel de cirkel met een geodriehoek in 12 gelijke taartpunten.
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

DE KIJKSLEUVEN SNIJDEN

  • Snijd aan de buitenrand bij elke lijn een smalle kijksleuf.
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

DE ANIMATIECYCLUS TEKENEN

  • Teken in elk van de 12 vakjes een fase van een herhalende beweging, bijvoorbeeld een stuiterende bal of een springend figuurtje.
  • Verander de positie per vakje steeds een klein beetje.
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

HET HANDVAT MONTEREN

  • Prik een splitpen door het midden van de schijf in een prikker of kurk, zodat de schijf soepel kan ronddraaien.
Stap 4
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

DE VOORSTELLING

  • Ga voor een spiegel staan met de getekende kant naar de spiegel gericht.
  • Kijk met één oog door de ronddraaiende sleuven: je tekening begint te bewegen.
Stap 5
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld voorbeeld 1
Eindresultaat
De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld voorbeeld 2
Voorbeeld
De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld voorbeeld 3
Voorbeeld

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Inzicht krijgen in de fysiologische werking van het oog ('persistence of vision' / nabeeldwerking) en beeldfrequenties (frames per second)
  • Wiskundige verdelingen (360 graden delen door 12 = 30°) toepassen in een ontwerpsjabloon
  • Sequentiële animatieprincipes (timing, squash & stretch) tekenen en evalueren
  • De familie van vroege bewegende-beeldapparaten (phenakistiscoop, praxinoscoop, thaumatroop, anamorfose) leren kennen, zoals te zien in de vaste tentoonstelling 'Wat is Film?' van Eye Filmmuseum
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Print eventueel een 12-delig sjabloon uit voor jongere leerlingen.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Hoe werken tekenfilms zoals Disney of anime eigenlijk? Laat zien dat een film niets meer is dan losse stilstaande foto's die heel snel achter elkaar worden getoond.

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Toezicht bij het uitsnijden van de smalle spleetjes met een hobbymes.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Als leerlingen rechtstreeks naar de schijf kijken, zien ze alleen een waas; benadruk dat je DUIDELIJK door de sleuven in de spiegel moet kijken.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Laat leerlingen een animatie maken van een lopend figuurtje volgens de klassieke 12-fasen walk-cycle!

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom moeten er sleufjes in de schijf zitten in plaats van een open rand?
  • 2.Hoeveel beelden per seconde (fps) heeft een moderne bioscoopfilm (24 fps) versus deze schijf?
  • 3.Wat gebeurt er als je de schijf twee keer zo snel laat draaien?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

3D Hologram Projector voor Smartphones
Instructables / STEM Projects

3D Hologram Projector voor Smartphones

Creëer zwevende 3D-hologrammen met een smartphone en een zelfgemaakte transparante piramide.

TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min
Camera Obscura: Fotografie zonder Lens
NEMO Science Museum / Exploratorium

Camera Obscura: Fotografie zonder Lens

Bouw met een schoenendoos, kalkpapier en een speldenprik de oervorm van het fototoestel en zie de wereld op zijn kop.

NatuurKunstTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur