Instructables / STEM Projects
3D Hologram Projector voor Smartphones
Creëer zwevende 3D-hologrammen met een smartphone en een zelfgemaakte transparante piramide.
TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min
Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)
Ontwerp en maak een bewegend kunstwerk (mobile) in evenwicht
Ontwerp, bouw en test een hangend kunstwerk (mobile) met bewegende onderdelen dat vrij in de ruimte in evenwicht blijft hangen.
- Groep / Leerjaar
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur
- 215 minuten
- Niveau
- moeilijk
- Groepsvorm
- tweetallen
A4 Printbaar Werkblad
Leerlingwerkblad voor in de Klas
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Aan de slag
Stappenplan voor Leerlingen
0 / 6 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%
Volg onderstaande stappen nauwkeurig om je maakopdracht zelfstandig uit te voeren:
🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept
Verken het probleem. Een school wil op een kijkmiddag voor ouders kunstwerken vrij in de ruimte laten hangen. De kunstwerken moeten uit onderdelen bestaan die kunnen bewegen, maar zo'n beweeglijk kunstwerk hangt al snel scheef. Bespreek met de klas: hoe zorg je dat een hangend kunstwerk met bewegende delen toch in evenwicht blijft hangen?
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen
Onderzoek evenwicht met een balans. Verdeel gewicht gelijk over twee kanten van een liniaal op een steunpunt en ontdek wanneer hij waterpas hangt. Onderzoek daarna wat er gebeurt bij een ongelijke verdeling van gewicht: je kunt de balans herstellen door het zware gewicht dichter bij het steunpunt te hangen, of het lichte gewicht juist verder weg. Onderzoek ook wat er gebeurt als je het steunpunt zelf verschuift in plaats van de gewichten. Leer dat een hefboom in evenwicht is wanneer gewicht maal arm aan beide kanten van het steunpunt gelijk is.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken
Verzamel materialen en gereedschap. Kies armen voor je kunstwerk (bijvoorbeeld satéprikkers, rietjes, houten tandenstokers, takken of ijzerdraad), draad om onderdelen aan op te hangen (raffia, katoengaren, naaigaren of nylondraad) en decoratieve voorwerpen om te hangen (kralen, ballonnen, ansichtkaarten, piepschuim ballen, kurken, schroeven, bouten, knopen of eigen meegebrachte materialen). Gebruik voor het bevestigen lijm, paperclips, splitpennen, plakband of schilderstape, en gereedschap zoals een schaar, telefoontang, handboor of priem en een waterpas.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren
Ontwerp je kunstwerk. Bedenk in tweetallen hoe je kunstwerk eruit gaat zien en teken je ontwerp. Zorg dat het kunstwerk bestaat uit onderdelen die kunnen bewegen en die in evenwicht zijn zodra het kunstwerk vrij in de ruimte hangt (bijvoorbeeld: minstens twaalf bewegende onderdelen en een mix van lichte en zware voorwerpen). Bevestig de draden eerst losjes, zodat je ze nog kunt verschuiven.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren
Maak, test en verbeter. Bouw je kunstwerk volgens je ontwerp en hang het steeds tussentijds op (bijvoorbeeld aan een haak of een gespannen draad) om te testen of het in evenwicht hangt zodra je er iets nieuws aan bevestigt. Schuif de bevestigingspunten net zo lang tot alle onderdelen in balans hangen, en verbeter je ontwerp waar nodig. Maak de verbindingen pas definitief vast als het kunstwerk goed in evenwicht hangt.
Stap 6
Presenteer je kunstwerk. Maak een korte instructie waarin je uitlegt hoe je de bewegende onderdelen in evenwicht hebt gebracht, met gebruik van de begrippen bevestigen, steunpunt, arm, gewicht en evenwicht. Hang de kunstwerken op een goed zichtbare plek en vertel elkaar over je aanpak, de problemen die je tegenkwam en hoe je die hebt opgelost.
Praktijk & Inspiratie
Voorbeelden & Inspiratie
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatLeerdoelen & Vaardigheden
Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
- Weten dat evenwicht ontstaat als de krachten die op een voorwerp werken elkaar opheffen (kerndoel 42)
- Weten wat een hefboom is en de onderdelen steunpunt en arm herkennen (kerndoel 42, 44)
- Ontdekken dat je een hefboom in evenwicht brengt door het gewicht of de afstand tot het steunpunt aan te passen (kerndoel 44, 45)
- De ontwerpcyclus toepassen bij het ontwerpen en maken van een bewegend kunstwerk (kerndoel 54, 55)
- Verschillende constructie- en bevestigingstechnieken toepassen (kerndoel 33)
- Het eigen ontwerp presenteren en ontwerpkeuzes beargumenteren (kerndoel 8, 12)
Didactische Handreiking
Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding
1. Voorbereiding & Lokaalinrichting
Richt de werkplekken vooraf in per groepje van 2 tot 4 leerlingen. Zet centrale bakken klaar met de benodigde verbruiksmaterialen (Satéprikkers, rietjes, houten tandenstokers, takken of ijzerdraad (als armen), Raffia, katoengaren, naaigaren of nylondraad (als ophangdraad), Kralen, ballonnen, ansichtkaarten, piepschuim ballen, kurken, schroeven, bouten en knopen (ter decoratie)) en leg het basisgereedschap centraal op een uitdeeltafel. Laat leerlingen eerst hun ontwerp schetsen vóórdat ze materialen pakken.
2. Prikkelende Introductie & Lesopening
Start de les met een concrete demonstratie of een prikkelend praktijkvoorbeeld om de nieuwsgierigheid te wekken. Stel de centrale onderzoeksvraag: "Hoe kunnen we met eenvoudige materialen een werkende ontwerp en maak een bewegend kunstwerk (mobile) in evenwicht ontwerpen die echt functioneert?" Laat leerlingen 2 minuten in tweetallen brainstormen over mogelijke oplossingen en inventariseer klassikaal de belangrijkste natuurkundige of artistieke principes.
3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:
⚠️ Snij- en Zaagveiligheid: Werkstukken altijd met minimaal 2 lijmtangen klemvast zetten aan de werkbank. Nooit met de vrije hand vóór de zaag- of snijlijn steunen! 🛡️ Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbrillen verplicht bij zagen, boren, solderen of elastieklanceringen.
🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?
• Constructieve instabiliteit: Leerlingen bouwen te snel de hoogte in zonder stevige basisdriehoeken of ribben. • Tijdsbewaking: Bewaak dat leerlingen niet te lang blijven hangen in de schetsfase; stuur aan op snel "tinkeren" en iteratief testen met ruwe prototypes.
4. Differentiatie & Snelle Makers
• Snelle Makers / Extra Uitdaging: Laat leerlingen een extra variabele toevoegen (bijv. een schakelaar, een dubbele versnelling, decoratieve lichtdiffusie of een geavanceerde programmeer-lus) of benoem hen tot "Expert-Helpdesk" voor vastgelopen groepjes. • Extra Ondersteuning: Bied een voorgesneden basisframe of stappenkaart met visuele deelafbeeldingen aan en laat leerlingen in een duo samenwerken met een ervaren maker.
5. Klassikale Reflectie & Vragen
- 1.Welk onderdeel van je constructie werkte pas na 3 keer proberen, en welke aanpassing maakte het verschil?
- 2.Wat heb je vandaag ontdekt over de werking van de materialen en gereedschappen?
- 3.Als je morgen een "Versie 2.0" zou mogen bouwen, wat zou je dan fundamenteel anders ontwerpen?
Reviews van leerkrachten
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Vergelijkbare Maakopdrachten
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)
Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.
TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min
Instructables – Straw Finger
Bionische Robotvinger met Pezen & Scharnieren
Bouw een buigzame robotvinger van een rietje, elastiek en nylondraad, geïnspireerd op de pezen in je eigen hand.
TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min