Direct naar de inhoud
Maakonderwijs.apponderdeel vanonderwijstools.app
Terug naar de opdracht
Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits

Een schakelaar plaatsen in een stroomkring

Ontwerp en bouw verschillende soorten elektrische schakelaars (drukschakelaar, tuimelschakelaar, wisselschakelaar) voor slimme circuits.

Groep:
groep 5, groep 6, groep 7
Tijdsduur:
50 minuten
Niveau:
makkelijk
Groepsvorm:
groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________
DIY Schakelaar met paperclip en splitpennen

Wat heb je nodig?

  • Batterijhouders met batterijen (AA of 4,5V)
  • Lampjes met fitting of zoemers
  • Koperen splitpennen en metalen paperclips
  • Houten wasknijpers en aluminiumfolie
  • Krokodillenbekkabels en geïsoleerd schakeldraad
  • Kartonnen voetjes en schilderstape

Wat leer je?

  • De fysische werking van open en gesloten elektrische circuits en geleidende contactpunten begrijpen
  • Verschillende schakelaartypen (drukschakelaar, tuimelschakelaar, wisselschakelaar) kunnen ontwerpen en bouwen
  • Officiële elektrotechnische symbolen voor schakelaars en componenten correct gebruiken
  • Creatief hergebruik van alledaagse geleidende en isolerende materialen (paperclips, folie, knijpers)

⚠️ Let op — Veiligheid

Veilige laagspanning (max 4.5V).

Stappenplan

Wat gebeurt er als je thuis de lichtschakelaar omzet? Je onderbreekt fysiek een metalen verbinding in de stroomkring! Zonder schakelaar zou elk elektrisch apparaat altijd aan blijven staan totdat de batterij leeg is. In deze ontwerples onderzoeken leerlingen verschillende schakelmechanismen (maakcontact, verbreekcontact, wisselschakelaar) en bouwen ze met eenvoudige alledaagse materialen (paperclips, splitpennen, knijpers en aluminiumfolie) hun eigen functionele schakelaars.\n\n

  1. 1

    Stap 1

    VOORBEREIDEN & MATERIAAL VERZAMELEN

    • •\n\nMAAK- EN VERBREEKCONTACTEN ONDERZOEKEN: Bestudeer de twee basisprincipes:\n- Maakcontact (Normaal Open / NO): de stroomkring is standaard open (lamp uit); pas als je drukt maakt hij contact en vloeit de stroom (bijv.
    • •de deurbel).\n- Verbreekcontact (Normaal Gesloten / NC): de kring is gesloten; druk je erop, dan verbreek je het contact (bijv.
    • •koelkastlampje dat uitgaat als de deur sluit!).\n\n
  2. 2

    Stap 2

    HET BASISONTWERP SCHETSEN & AFTEKENEN

    • •\n\nDE PAPERCLIP-TUIMELSCHAKELAAR BOUWEN: Steek twee splitpennen op 3 cm afstand door een stuk karton.
    • •Klem onder één splitpen een metalen paperclip.
    • •Draai de paperclip naar de andere splitpen: zodra ze elkaar raken, sluit de kring en brandt de testlamp!\n\n
  3. 3

    Stap 3

    CONSTRUCTIE & STAP-VOOR-STAP BOUWEN

    • •\n\nDE GEHEIME INSLUIPER-ALARM DRUKSCHAKELAAR (KNIJPER): Wikkel aluminiumfolie om de twee bekken van een houten wasknijper en sluit de draden aan.
    • •Schuif een stukje karton tussen de bekken (isolator -> alarm stil).
    • •Zodra een dief over een struikeldraad loopt, schiet het kartonnetje ertussenuit: de bekken klappen dicht en de zoemer loeit!\n\n
  4. 4

    Stap 4

    TESTEN, METEN & FINETUNEN

    • •\n\nEEN HOTELSCHAKELING / WISSELSCHAKELAAR CONSTRUEREN: Sluit twee wisselschakelaars zó aan dat je één lamp vanaf twee verschillende plekken (bijv.
    • •onderaan en bovenaan de trap) onafhankelijk aan en uit kunt zetten.\n\n
  5. 5

    Stap 5

    EXPOSITIE, EVALUATIE & REFLECTIE

    • •\n\nTESTEN, DEMONSTRATIE & SCHAKELSCHEMA: Teken van alle zelfgebouwde schakelaars het officiële genormeerde elektrische symbool in je schrift en demonstreer de betrouwbaarheid van je constructies.
    • •Werk nauwkeurig en controleer je resultaat met een liniaal of meetinstrument.

Voorbeelden

Werkblad en stroomkringschema met schakelaar