Direct naar de inhoud
Terug naar de opdracht
Bron: Cabaret Mechanical Theatre

Kinetische Automata met Nokkenassen

Breng een kartonnen kunstwerk tot leven met een draaiende zwengel, as en excentrische nokkenschijven.

Groep:
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur:
90 minuten
Niveau:
gemiddeld
Groepsvorm:
groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________
Een kind werkt aan een houten automaat met een zichtbare nokkenschijf, volgerstang en krukas, met zelfgemaakte vogel-automaten op de achtergrond.

Wat heb je nodig?

  • Stevig dubbelgolf karton of kleine latjes
  • Bamboeprikkers / dikke houten stokjes (diameter 4-5 mm)
  • Drinkrietjes (als geleidende lagers)
  • Kartonnen schijfjes / bierviltjes
  • Klei of gewichtje voor zwaartekracht op de volgerstang
  • Kleurpotloden, verf en viltstiften
  • Lijmpistool
  • Hobbymes / stanleymes
  • Schaar
  • Liniaal
  • Passer

Wat leer je?

  • Begrijpen hoe een roterende beweging mechanisch wordt omgezet in een lineaire op-en-neergaande beweging
  • Ervaren hoe verschillende nokvormen (cams) invloed hebben op het bewegingsritme
  • Constructieve precisie en uitlijning oefenen met assen en lagers

⚠️ Let op — Veiligheid

Toezicht bij het uitsnijden van karton.

Stappenplan

Automata zijn mechanische bewegende figuren die al eeuwenlang worden gemaakt door kunstenaars en ingenieurs. In deze opdracht bouwen leerlingen een stevige houten of kartonnen kijkkast met een krukas. Door te draaien aan een zwengel brengen ze via verschillende vormen nokken (rond, ovaal, hartvormig of slakvorm) een dier of poppetje aan de bovenkant in beweging.

  1. 1

    Stap 1

    DE BEHUIZING (HET FRAME) CONSTRUEREN

    • Maak een stevige rechthoekige doos van dik golfkarton (ongeveer 15 x 15 x 20 cm) zonder deksel en voorzijde.
    • Prik twee exact uitgelijnde gaten in de zijwanden voor de aandrijfas en één gat in het bovenblad voor de volgerstang.
  2. 2

    Stap 2

    DE NOKKENSCHIJVEN ONTWERPEN

    • Knip uit dik karton twee nokkenschijven: één ronde excentrische schijf en één eivormige/ovale schijf.
    • Schuif de schijf op een houten sateprikker of bamboestokje.
  3. 3

    Stap 3

    DE VOLGER MONTEREN

    • Schuif een verticale houten stok door het gat in het bovenblad.
    • Lijm aan de onderzijde van deze stok een rond kartonnen wieltje dat rust op de nokkenschijf.
  4. 4

    Stap 4

    DE ZWENGEL BEVESTIGEN & MECHANICA AFSTELLEN

    • Buig een zwengel aan het uiteinde van de as en zet de as vast met borgringetjes.
    • Draai rustig rond: de verticale stang moet soepel op en neer dansen.
  5. 5

    Stap 5

    HET KUNSTWERK VORMGEVEN

    • Maak bovenop de bewegende stang een zeilboot op golven of een vliegende vogel.
    • Versier de kijkkast rondom met passende decors.