Direct naar de inhoud
Kinetische Automata met Nokkenassen
Bron: Cabaret Mechanical Theatre

Kinetische Automata met Nokkenassen

Breng een kartonnen kunstwerk tot leven met een draaiende zwengel, as en excentrische nokkenschijven.

Groep / Leerjaar
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
90 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Automata zijn mechanische bewegende figuren die al eeuwenlang worden gemaakt door kunstenaars en ingenieurs. In deze opdracht bouwen leerlingen een stevige houten of kartonnen kijkkast met een krukas. Door te draaien aan een zwengel brengen ze via verschillende vormen nokken (rond, ovaal, hartvormig of slakvorm) een dier of poppetje aan de bovenkant in beweging.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

DE BEHUIZING (HET FRAME) CONSTRUEREN

  • Maak een stevige rechthoekige doos van dik golfkarton (ongeveer 15 x 15 x 20 cm) zonder deksel en voorzijde.
  • Prik twee exact uitgelijnde gaten in de zijwanden voor de aandrijfas en één gat in het bovenblad voor de volgerstang.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

DE NOKKENSCHIJVEN ONTWERPEN

  • Knip uit dik karton twee nokkenschijven: één ronde excentrische schijf en één eivormige/ovale schijf.
  • Schuif de schijf op een houten sateprikker of bamboestokje.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

DE VOLGER MONTEREN

  • Schuif een verticale houten stok door het gat in het bovenblad.
  • Lijm aan de onderzijde van deze stok een rond kartonnen wieltje dat rust op de nokkenschijf.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

DE ZWENGEL BEVESTIGEN & MECHANICA AFSTELLEN

  • Buig een zwengel aan het uiteinde van de as en zet de as vast met borgringetjes.
  • Draai rustig rond: de verticale stang moet soepel op en neer dansen.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

HET KUNSTWERK VORMGEVEN

  • Maak bovenop de bewegende stang een zeilboot op golven of een vliegende vogel.
  • Versier de kijkkast rondom met passende decors.
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Kinetische Automata met Nokkenassen voorbeeld 1
Eindresultaat

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Begrijpen hoe een roterende beweging mechanisch wordt omgezet in een lineaire op-en-neergaande beweging
  • Ervaren hoe verschillende nokvormen (cams) invloed hebben op het bewegingsritme
  • Constructieve precisie en uitlijning oefenen met assen en lagers
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Zorg voor een voorraad schone schoenendozen of snijd kartonnen kaders vooraf op maat.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Laat video's zien van historische automata. Hoe kan een molenaar met één draaiend waterrad graan malen én een hamer laten slaan?

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Toezicht bij het uitsnijden van karton.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Als de volgerstang klemt in het bovenste gat, valt hij niet terug. Gebruik een stukje rietje als geleider.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Bouw een dubbele nokkenas met twee figuren die na elkaar reageren!

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Welke nokvorm zorgde voor de meest schokkerige beweging?
  • 2.Wat gebeurt er als je het draaipunt van de nokkenschijf in het midden zet?
  • 3.Welke apparaten maken gebruik van nokkenassen?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

3D Hologram Projector voor Smartphones
Instructables / STEM Projects

3D Hologram Projector voor Smartphones

Creëer zwevende 3D-hologrammen met een smartphone en een zelfgemaakte transparante piramide.

TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min
3D-Modelleren: Van Schets naar Model
MaakOnderwijs.nl

3D-Modelleren: Van Schets naar Model

Teken een 2D-figuur op papier, digitaliseer het naar een vector (SVG) en extrudeer het tot een echt 3D-geprint object in Tinkercad.

Digitale geletterdheidOntwerpenKunst
groep 6, groep 7, groep 8 1 uur
Cranky Contraptions
Exploratorium Tinkering Studio

Cranky Contraptions

Buig ijzerdraad tot een krukmechanisme en ontwerp een houten-en-papieren figuur die beweegt als je aan de slinger draait.

TechniekOntwerpenKunst
groep 6, groep 7, groep 8 1 uur