Bron: Wikipedia (EN) — Pantograph (drawing instrument)
Mechanische Pantograaf: Tekeningen Schalen & Vergroten
Bouw een mechanisch parallelogram van latjes en schaal je eigen tekeningen exact groter met een pantograaf.
- Groep:
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- individueel
Naam: ____________________________Datum: ______________
Wat heb je nodig?
- Stevig karton / houten roerhoutjes
- Splitpennen met gladde koppen
- Viltstiften en potloden
- Grote vellen tekenpapier (A3)
- Kleine sjablonen of kleurplaten om over te trekken
- Schaar / boortje
- Liniaal
- Prikpen
Wat leer je?
- Inzicht krijgen in gelijkvormigheid, verhoudingen en meetkundige schaalfactoren (1:2, 1:3)
- Begrijpen hoe parallellogrammen en scharnierende hefbomen bewegingen overbrengen
- Constructieve precisie oefenen bij het uitlijnen van draaipunten
⚠️ Let op — Veiligheid
Voorzichtig met punaises bij het vastzetten van het ankerpunt.
Stappenplan
Vóór fotokopieerapparaten en digitale zoom bestonden, gebruikten tekenaars en cartografen de pantograaf: een mechaniek van vier scharnierende armen in een parallellogram. Eén punt is een vast draaipunt, een tweede volgt een bestaande tekening en een derde tekent automatisch een vergrote (of verkleinde) kopie. Door de verhoudingen van het parallellogram te veranderen, verander je de schaal van de kopie.
- 1
Stap 1
DE VIER ARMEN MAKEN
- •Knip of zaag vier identieke stevige latten (bijvoorbeeld 30 cm lang).
- 2
Stap 2
DE GATEN AFMETEN
- •Meet op elke lat op gelijke afstanden gaatjes af, zodat je de verhoudingen later kunt aanpassen.
- 3
Stap 3
HET PARALLELLOGRAM MONTEREN
- •Verbind de vier latten kruislings met splitpennen tot een ruitvorm met twee evenwijdige armen.
- 4
Stap 4
HET VASTE PUNT EN DE PENNEN PLAATSEN
- •Zet één scharnierpunt vast op de tekentafel (het vaste draaipunt).
- •Plaats in het middelste punt een volgstift en in het buitenste punt een potlood of viltstift.
- 5
Stap 5
TESTEN
- •Leg een kleine tekening onder de volgstift en trek de lijnen rustig over.
- •Kijk hoe de stift aan het uiteinde automatisch een grotere kopie tekent.
Voorbeelden
