DIY Fijnstof-Luchtreiniger: Ventilatordruk, Elektrostatische Filtratie & HEPA-lagen
Bouw een windwijzer en een kleefvalletje voor stofdeeltjes, en ontdek of luchtvervuiling samenhangt met wind en weer.
- Groep:
- groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- groepjes
Wat heb je nodig?
- 12V DC computer case fans (ventilatoren) met USB-voedingskabel of 9V batterij
- Kartonnen dozen (filterkamer)
- Diverse filtermedia: HEPA-stofzuigervliezen, microvezeldoekjes, koffiefilters, horrengaas, actieve koolstofmatten (afzuigkapfilter)
- Testfijnstof: bloem, cacao of talkpoeder in een gesloten testkoker
- Transparante folie (kijkvenster)
- Sterke tape en lijmpistool
- Contactpapier (voor de kleeflaag van het kleefvalletje, i.p.v. vaseline/tape)
- Kompas (om het noorden te bepalen bij het aflezen van de windrichting)
- Schaar
- Hobbymesje
- Fijnstofsensor of laserpointer (om zwevende deeltjes in het donker te verlichten)
Wat leer je?
- De natuurkundige principes van luchtstroming, drukval en mechanische deeltjesfiltratie begrijpen
- Het verschil tussen grove deeltjes (PM10) en microscopisch fijnstof (PM2.5) doorgronden
- Een efficiënte filterbehuizing bouwen met minimale stromingsweerstand en 100% afdichting
- Kennis over luchtkwaliteit, ventilatienormen en volksgezondheid in de praktijk toepassen
⚠️ Let op — Veiligheid
Ventilatorroosters gebruiken zodat vingers niet in de bladen kunnen komen. Geen fijnstof los in het lokaal vernevelen.
Stappenplan
Fijnstof van verkeer, houtkachels en industrie is een van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid in steden — maar hoe meet je iets dat met het blote oog onzichtbaar is? In deze TeachEngineering-les werken leerlingen als milieu-ingenieurs: ze bouwen een eigen windwijzer en een kleefvalletje voor stofdeeltjes, en volgen enkele dagen lang hoe windrichting, weer en luchtkwaliteit (PM2.5) met elkaar samenhangen.
- 1
Stap 1
DE WINDWIJZER BOUWEN
- •Beplak de rand van een papieren bord met stroken crêpepapier of lint, en zet de windrichtingen (N, O, Z, W) erbij.
- •Houd het bord in de wind om te zien uit welke hoek hij waait.
- 2
Stap 2
HET KLEEFVALLETJE MAKEN
- •Knip een cirkel uit een stuk stevig karton of een systeemkaart.
- •Bedek de opening met doorzichtige tape of een dun laagje vaseline, zodat voorbijwaaiende stofdeeltjes eraan blijven plakken.
- 3
Stap 3
METINGEN VERZAMELEN
- •Hang het kleefvalletje buiten op en noteer dagelijks de windrichting met je windwijzer.
- •Zoek de actuele PM2.5- en windgegevens van jouw omgeving op via een luchtkwaliteitswebsite.
- 4
Stap 4
DE GEVANGEN DEELTJES BEKIJKEN
- •Bekijk na een paar dagen het kleefvalletje met een vergrootglas en tel de zichtbare stofdeeltjes.
- 5
Stap 5
PATRONEN ONTDEKKEN
- •Vergelijk je eigen metingen met de officiële luchtkwaliteitsgegevens: hangt de hoeveelheid fijnstof samen met de windrichting of het weer die dag?
Voorbeelden
Bijlagen (2)
- Air Quality and Weather Connections Datasheet (PDF)https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/onderwijs-app.firebasestorage.app/o/maak%2Fopdrachten%2Fluchtfilter-fijnstof-vanger%2Fattachments%2Fair-quality-and-weather-connections-datasheet-pdf-0.pdf?alt=media — oorspronkelijke bron: teachengwebstorageprod.blob.core.windows.net
- What Color is Your Air Today - werkblad groep 3-5 (PDF)https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/onderwijs-app.firebasestorage.app/o/maak%2Fopdrachten%2Fluchtfilter-fijnstof-vanger%2Fattachments%2Fwhat-color-is-your-air-today-werkblad-groep-3-5-pdf-1.pdf?alt=media — oorspronkelijke bron: teachengwebstorageprod.blob.core.windows.net