Direct naar de inhoud
DIY Fijnstof-Luchtreiniger: Ventilatordruk, Elektrostatische Filtratie & HEPA-lagen
Bron: TeachEngineering – Air Quality and Weather Connections

DIY Fijnstof-Luchtreiniger: Ventilatordruk, Elektrostatische Filtratie & HEPA-lagen

Bouw een windwijzer en een kleefvalletje voor stofdeeltjes, en ontdek of luchtvervuiling samenhangt met wind en weer.

Groep / Leerjaar
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
60 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Fijnstof van verkeer, houtkachels en industrie is een van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid in steden — maar hoe meet je iets dat met het blote oog onzichtbaar is? In deze TeachEngineering-les werken leerlingen als milieu-ingenieurs: ze bouwen een eigen windwijzer en een kleefvalletje voor stofdeeltjes, en volgen enkele dagen lang hoe windrichting, weer en luchtkwaliteit (PM2.5) met elkaar samenhangen.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

DE WINDWIJZER BOUWEN

  • Beplak de rand van een papieren bord met stroken crêpepapier of lint, en zet de windrichtingen (N, O, Z, W) erbij.
  • Houd het bord in de wind om te zien uit welke hoek hij waait.
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

HET KLEEFVALLETJE MAKEN

  • Knip een cirkel uit een stuk stevig karton of een systeemkaart.
  • Bedek de opening met doorzichtige tape of een dun laagje vaseline, zodat voorbijwaaiende stofdeeltjes eraan blijven plakken.
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

METINGEN VERZAMELEN

  • Hang het kleefvalletje buiten op en noteer dagelijks de windrichting met je windwijzer.
  • Zoek de actuele PM2.5- en windgegevens van jouw omgeving op via een luchtkwaliteitswebsite.
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

DE GEVANGEN DEELTJES BEKIJKEN

  • Bekijk na een paar dagen het kleefvalletje met een vergrootglas en tel de zichtbare stofdeeltjes.
Stap 4
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

PATRONEN ONTDEKKEN

  • Vergelijk je eigen metingen met de officiële luchtkwaliteitsgegevens: hangt de hoeveelheid fijnstof samen met de windrichting of het weer die dag?
Stap 5
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

DIY Fijnstof-Luchtreiniger: Ventilatordruk, Elektrostatische Filtratie & HEPA-lagen voorbeeld 1
Eindresultaat
DIY Fijnstof-Luchtreiniger: Ventilatordruk, Elektrostatische Filtratie & HEPA-lagen voorbeeld 2
Voorbeeld
DIY Fijnstof-Luchtreiniger: Ventilatordruk, Elektrostatische Filtratie & HEPA-lagen voorbeeld 3
Voorbeeld

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • De natuurkundige principes van luchtstroming, drukval en mechanische deeltjesfiltratie begrijpen
  • Het verschil tussen grove deeltjes (PM10) en microscopisch fijnstof (PM2.5) doorgronden
  • Een efficiënte filterbehuizing bouwen met minimale stromingsweerstand en 100% afdichting
  • Kennis over luchtkwaliteit, ventilatienormen en volksgezondheid in de praktijk toepassen
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Bereid veilige 5V/12V USB-stroomaansluitingen voor de ventilatoren voor. Sluit testpoeder altijd op in een afgesloten doorzichtige testkoker.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Schijn met een felle laserpen door de lucht in het lokaal: zie duizenden zwevende stofjes oplichten! 'Hoeveel van deze onzichtbare deeltjes ademen we per dag in en hoe maken we de lucht weer zuiver?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Ventilatorroosters gebruiken zodat vingers niet in de bladen kunnen komen. Geen fijnstof los in het lokaal vernevelen.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Lucht die langs de randen van het filter ontsnapt (leklucht). Alle filterranden moeten hermetisch worden afgeplakt met ducttape.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Extra uitdaging: Voeg een actieve koolstoflaag toe en test geurfiltratie (bijv. azijngeur). Ondersteuning: Bied een voorgesneden doosframe aan.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom werkt een combinatie van een grof voorfilter en een fijn HEPA-filter beter dan alleen een heel fijn filter?
  • 2.Wat gebeurt er met de luchtsnelheid van de ventilator als het filtermateriaal te dik en dicht is (drukval)?
  • 3.Waarom werden Corsi-Rosenthal boxen wereldwijd populair in scholen tijdens virusgolven?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel

Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.

TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min