Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak een geurverspreider

Extraheer geurstoffen uit kruiden en ontwerp een geurverspreider die de stank in het gymlokaal moet maskeren.

Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?

Verse kruiden (bijv. tijm, munt, basilicum, oregano of lavendel) of schil van citrusvruchten
Water
Vaseline
Satéprikkers, ijslollystokjes of droge takjes
Wattenbollen, stukjes stof of sponzen
Papier en karton
Kartonnen bekers
Wasknijpers
Touw en paperclips
Plakband of schilderstape
Theelicht met waxinelichtje
Vuurvast bakje
Aansteker
Nietmachine

De ontwerpcyclus toepassen bij het ontwerpen en maken van een geurverspreider (kerndoel 1)
De onderzoekscyclus toepassen bij het extraheren van geurstoffen uit verse kruiden (kerndoel 2)
Ontdekken dat geurstoffen uit kruiden gehaald kunnen worden door extractie (kerndoel 41, 42)
Begrijpen dat diffusie het verspreiden van een gas door de lucht is (kerndoel 42)
De fases vast, vloeibaar en gas leren onderscheiden (kerndoel 42)
Vaktaal gebruiken zoals extraheren, moleculen, diffusie en verdampen (kerndoel 55)

Werk onder toezicht van de leerkracht. Wees voorzichtig met warme materialen (lijmpistool/soldeerbout).

1
Probleem verkennen. Denk na over de functie van geur (bijvoorbeeld het lokken van insecten door bloemen of het markeren van territorium door dieren) en bespreek welke geurverspreiders je al kent, zoals een geurhanger of luchtverfrisser.
2
Geurstoffen extraheren. Verwarm gekneusde verse kruiden (zoals tijm, munt, basilicum of lavendel) samen met water en met vaseline in een vuurvast bakje boven een waxinelichtje, zodat de geurstoffen van het kruid oplossen in het water en de vaseline. Dit proces heet extraheren.
3
Diffusie onderzoeken. Ontdek hoe een geur zich door de klas verspreidt (diffusie) en onderzoek op welk materiaal, bijvoorbeeld een spons met een groter oppervlak, de geur het best verdampt en zich het verst verspreidt.
4
Ontwerpen. Bedenk in tweetallen je eigen 'anti-stank-elixer' door verschillende geuren te combineren, en ontwerp een verspreider die kan staan of hangen, met materialen als satéprikkers, wattenbollen, sponsjes, kartonnen bekers of wasknijpers.
5
Maken, testen en verbeteren. Maak de geurverspreider volgens je ontwerp, test of de geur op ongeveer 1 meter afstand te ruiken is, en verbeter het ontwerp waar nodig.
6
Presenteren. Laat je geurverspreider en de gekozen geurcombinatie aan de klas zien en bespreek of het probleem van het stinkende gymlokaal is opgelost.