Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)
Ontwerp en bouw een wip
Ontwerp en bouw een miniatuurwip van papier die in evenwicht komt voor een zwaar en een licht speelfiguurtje.
- Groep:
- groep 1, groep 2, groep 3, groep 4
- Tijdsduur:
- 165 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- tweetallen
Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?
- Liniaal
- Klei (voor een rolletje als steunpunt)
- Kleine kunststof speelfiguren (ca. 4 cm)
- Grote kunststof speelfiguren (ca. 7 cm)
- A4-papier
- Lijmstift
- Elastieken
- Touw
- Vlechtstroken
- Knutselkarton
- Plakband
- Schaar
Wat leer je?
- Ervaren en uitleggen wat evenwicht is, met je eigen lichaam en met voorwerpen (kerndoel 42)
- Ontdekken dat gewicht en de afstand tot het steunpunt allebei invloed hebben op evenwicht (kerndoel 42, 44)
- De ontwerpcyclus toepassen bij het ontwerpen en maken van een wip (kerndoel 54, 55)
- De onderzoekscyclus toepassen bij het onderzoeken van evenwicht (kerndoel 1, 2, 3)
- Gewicht en afstand vergelijken en ordenen, en eenvoudige rekenproblemen daarover oplossen (kerndoel 23)
- Vragen formuleren, ervaringen verwoorden en ontwerpkeuzes beargumenteren (kerndoel 12)
Stappenplan
In deze bouwopdracht ontwerpen en maken kinderen een miniatuurwip die in evenwicht kan komen voor een zwaar en een licht speelfiguurtje.
- 1
Voel het probleem zelf. Bespreek met de klas dat een wip alleen leuk is als hij in evenwicht is: als een zwaar en een licht kind samen willen wippen, lukt dat niet zomaar. Laat de kinderen ervaren wat evenwicht met hun eigen lijf is, bijvoorbeeld door op een smalle balk of op één been te staan, en bespreek wanneer je makkelijk of moeilijk in evenwicht blijft.
- 2
Onderzoek hoe evenwicht werkt. Leg een liniaal op een rolletje klei (het steunpunt) en probeer hem in evenwicht te krijgen met twee even zware blokjes op gelijke afstand van het midden. Ontdek vervolgens wat er gebeurt met een zwaar en een licht blokje: schuif het zware blokje dichter naar het steunpunt of het lichte blokje verder weg tot de liniaal weer waterpas ligt. Trek de conclusie dat gewicht én afstand tot het steunpunt allebei bepalen of iets in evenwicht is.
- 3
Bouw de basiswip. Rol een vel papier om een liniaal en plak de rand vast, zodat er een koker ontstaat die op het kleirolletje (het steunpunt) kan balanceren. Dit is de basiswip waarmee je verder gaat ontwerpen.
- 4
Ontwerp zitplaatsen voor een zwaar en een licht speelfiguurtje. Bepaal samen aan welke eisen de wip moet voldoen: het zware en het lichte poppetje moeten er allebei op kunnen wippen, de wip moet in evenwicht te krijgen zijn, en de poppetjes mogen er niet vanaf vallen maar moeten er ook weer af kunnen. Teken een ontwerp voor de plek en vorm van de zitjes.
- 5
Maak, test en verbeter. Bouw de zitjes volgens je ontwerp (bijvoorbeeld met karton, elastiek, vlechtstroken of touw) en bevestig ze op de wip. Zet de speelfiguurtjes erop en schuif de zitjes net zo lang tot de wip in evenwicht komt. Test of er goed gewipt kan worden zonder dat de figuurtjes eraf vallen, en verbeter je ontwerp waar nodig, bijvoorbeeld door de wip hoger, langer of steviger te maken.
- 6
Presenteer en evalueer. Stel de wippen tentoon en leg aan de klas uit hoe je de wip in evenwicht hebt gekregen, welk poppetje dichter bij of verder van het steunpunt moest zitten, en welke materialen en oplossingen je hebt gebruikt.
Bijlagen (1)
- Benodigdhedenlijst (PDF)https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/onderwijs-app.firebasestorage.app/o/maak%2Fopdrachten%2Fmaakkunde-evenwicht-wip%2Fattachments%2Fbenodigdhedenlijst-pdf-1.pdf?alt=media — oorspronkelijke bron: maakkunde.nl