Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)

Ontwerp en bouw een wip

Ontwerp en bouw een miniatuurwip van papier die in evenwicht komt voor een zwaar en een licht speelfiguurtje.

Techniek Ontwerpen Onderzoeken Natuur

Groep / Leerjaar: groep 1, groep 2, groep 3, groep 4
Tijdsduur: 165 minuten
Niveau: gemiddeld
Groepsvorm: tweetallen

Bekijk & Print Leerlingwerkblad Bekijk originele bron

A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad

Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 6 stappen voltooid

Voortgang van de maakles:0%

In deze bouwopdracht ontwerpen en maken kinderen een miniatuurwip die in evenwicht kan komen voor een zwaar en een licht speelfiguurtje.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Voel het probleem zelf. Bespreek met de klas dat een wip alleen leuk is als hij in evenwicht is: als een zwaar en een licht kind samen willen wippen, lukt dat niet zomaar. Laat de kinderen ervaren wat evenwicht met hun eigen lijf is, bijvoorbeeld door op een smalle balk of op één been te staan, en bespreek wanneer je makkelijk of moeilijk in evenwicht blijft.

✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Onderzoek hoe evenwicht werkt. Leg een liniaal op een rolletje klei (het steunpunt) en probeer hem in evenwicht te krijgen met twee even zware blokjes op gelijke afstand van het midden. Ontdek vervolgens wat er gebeurt met een zwaar en een licht blokje: schuif het zware blokje dichter naar het steunpunt of het lichte blokje verder weg tot de liniaal weer waterpas ligt. Trek de conclusie dat gewicht én afstand tot het steunpunt allebei bepalen of iets in evenwicht is.

🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Bouw de basiswip. Rol een vel papier om een liniaal en plak de rand vast, zodat er een koker ontstaat die op het kleirolletje (het steunpunt) kan balanceren. Dit is de basiswip waarmee je verder gaat ontwerpen.

⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Ontwerp zitplaatsen voor een zwaar en een licht speelfiguurtje. Bepaal samen aan welke eisen de wip moet voldoen: het zware en het lichte poppetje moeten er allebei op kunnen wippen, de wip moet in evenwicht te krijgen zijn, en de poppetjes mogen er niet vanaf vallen maar moeten er ook weer af kunnen. Teken een ontwerp voor de plek en vorm van de zitjes.

🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Maak, test en verbeter. Bouw de zitjes volgens je ontwerp (bijvoorbeeld met karton, elastiek, vlechtstroken of touw) en bevestig ze op de wip. Zet de speelfiguurtjes erop en schuif de zitjes net zo lang tot de wip in evenwicht komt. Test of er goed gewipt kan worden zonder dat de figuurtjes eraf vallen, en verbeter je ontwerp waar nodig, bijvoorbeeld door de wip hoger, langer of steviger te maken.

Stap 6

Presenteer en evalueer. Stel de wippen tentoon en leg aan de klas uit hoe je de wip in evenwicht hebt gekregen, welk poppetje dichter bij of verder van het steunpunt moest zitten, en welke materialen en oplossingen je hebt gebruikt.

Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Eindresultaat

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

Ervaren en uitleggen wat evenwicht is, met je eigen lichaam en met voorwerpen (kerndoel 42)
Ontdekken dat gewicht en de afstand tot het steunpunt allebei invloed hebben op evenwicht (kerndoel 42, 44)
De ontwerpcyclus toepassen bij het ontwerpen en maken van een wip (kerndoel 54, 55)
De onderzoekscyclus toepassen bij het onderzoeken van evenwicht (kerndoel 1, 2, 3)
Gewicht en afstand vergelijken en ordenen, en eenvoudige rekenproblemen daarover oplossen (kerndoel 23)
Vragen formuleren, ervaringen verwoorden en ontwerpkeuzes beargumenteren (kerndoel 12)

Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Richt de werkplekken vooraf in per groepje van 2 tot 4 leerlingen. Zet centrale bakken klaar met de benodigde verbruiksmaterialen (Liniaal, Klei (voor een rolletje als steunpunt), Kleine kunststof speelfiguren (ca. 4 cm)) en leg het basisgereedschap centraal op een uitdeeltafel. Laat leerlingen eerst hun ontwerp schetsen vóórdat ze materialen pakken.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Start de les met een concrete demonstratie of een prikkelend praktijkvoorbeeld om de nieuwsgierigheid te wekken. Stel de centrale onderzoeksvraag: "Hoe kunnen we met eenvoudige materialen een werkende ontwerp en bouw een wip ontwerpen die echt functioneert?" Laat leerlingen 2 minuten in tweetallen brainstormen over mogelijke oplossingen en inventariseer klassikaal de belangrijkste natuurkundige of artistieke principes.

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen

⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

🛡️ Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbrillen verplicht bij zagen, boren, solderen of elastieklanceringen.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

• Constructieve instabiliteit: Leerlingen bouwen te snel de hoogte in zonder stevige basisdriehoeken of ribben. • Tijdsbewaking: Bewaak dat leerlingen niet te lang blijven hangen in de schetsfase; stuur aan op snel "tinkeren" en iteratief testen met ruwe prototypes.

4. Differentiatie & Snelle Makers

• Snelle Makers / Extra Uitdaging: Laat leerlingen een extra variabele toevoegen (bijv. een schakelaar, een dubbele versnelling, decoratieve lichtdiffusie of een geavanceerde programmeer-lus) of benoem hen tot "Expert-Helpdesk" voor vastgelopen groepjes. • Extra Ondersteuning: Bied een voorgesneden basisframe of stappenkaart met visuele deelafbeeldingen aan en laat leerlingen in een duo samenwerken met een ervaren maker.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

1.Welk onderdeel van je constructie werkte pas na 3 keer proberen, en welke aanpassing maakte het verschil?
2.Wat heb je vandaag ontdekt over de werking van de materialen en gereedschappen?
3.Als je morgen een "Versie 2.0" zou mogen bouwen, wat zou je dan fundamenteel anders ontwerpen?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak een onderwaterwereld

Ontwerp en bouw met de klas een onderwaterwereld op de bodem van een aquarium, waarbij drijvende voorwerpen moeten leren zinken.

TechniekNatuurOnderzoeken

groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 3 uur

Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak een waterdruppelaar

Bouw een waterdruppelaar die een kiemende boon op vochtig keukenpapier steeds een beetje water geeft, zonder een plas.

TechniekOntwerpenNatuur

groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 2 u 50 min

Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak een drumstel

Leerlingen ontwerpen en maken een eigen drumstel van blikjes en ballonnen en onderzoeken hoe klankkastgrootte het geluid beïnvloedt.

TechniekOntwerpenMuziek

groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 2 u 50 min