Maak een magneetspel

Wat heb je nodig?

• IJzerdraad (ca. 15 cm)
• Nylondraad
• Paperclips, nietjes en splitpennen (ijzeren voorwerpen)
• Niet-magnetische voorwerpen zoals klei, ballon, elastiek en een kunststof blokje
• Vilt, gekleurd papier, vouwblaadjes, chenilledraad en rietjes
• Kartonnen bekers en golfkarton
• Schoonmaakdoekjes
• Plakband en lijm
• Lege schoenendoos per leerling
• Ringmagneten en een staafmagneet
• Schaar
• Niettang
• Kniptang voor ijzerdraad

Wat leer je?

• Passen de ontwerpcyclus toe bij het ontwerpen en maken van een magneetspel
• Doorlopen de onderzoekscyclus bij het onderzoeken van magnetisme
• Ervaren dat een magneet ijzerdraad kan aantrekken en optillen zonder het aan te raken
• Ontdekken dat de kracht van een magneet dichtbij het sterkst is en verder weg zwakker wordt
• Leren dat een magneet alleen voorwerpen met ijzer erin aantrekt, en niet elk metaal
• Ervaren dat de kracht van een magneet door plastic en dik papier heen werkt
• Leren dat er meerdere manieren zijn om eenzelfde probleem op te lossen

Stappenplan

Probleemstelling: de leerlingen willen op een schoolfeest geld inzamelen voor een goed doel met een zelfgemaakt spelletje. De juf of meester vertelt dat je met een magneet, zonder het aan te raken, iets kunt optillen, in de lucht kunt houden of kunt verplaatsen. Kunnen de leerlingen een spel maken waarbij de opdracht is om met een magneet iets te verplaatsen?

1. 1

   Verkennen. Voel zelf hoe een magneet een rondje ijzerdraad aantrekt en in de lucht optilt zonder het aan te raken. Ontdek dat de kracht sterker wordt naarmate de magneet dichterbij komt.

2. 2

   Onderzoeken. Sorteer verschillende voorwerpen (zoals een paperclip, wasknijper, kunststof blokje, elastiek, klei en ballon) in twee groepen: wel of niet aangetrokken door een magneet. Ontdek dat alleen voorwerpen die (deels) van ijzer zijn worden aangetrokken, ongeacht hun vorm of kleur.

3. 3

   Onderzoek of de kracht van de magneet ook door een liniaal of een strook papier heen werkt, door een paperclip aan de andere kant te verplaatsen met de magneet zonder dat het tussenmateriaal wordt aangeraakt.

4. 4

   Ontwerpen. Bedenk op basis van een lege (schoenen)doos een eigen magneetspel: een voorwerp dat deels van ijzer is (bijvoorbeeld een paperclip verstopt in vilt of stof) en dat via een parcours met een duidelijk begin- en eindpunt van buitenaf met een magneet verplaatst moet worden, zonder dat de magneet het voorwerp aanraakt.

5. 5

   Maken. Bouw het parcours in en op de doos en maak het te verplaatsen voorwerp, met materialen als vilt, gekleurd papier, chenilledraad en rietjes.

6. 6

   Testen en verbeteren. Probeer of het voorwerp zonder aanraking van begin- tot eindpunt komt. Maak het spel eventueel spannender door obstakels toe te voegen of een tijdslimiet in te stellen.

7. 7

   Speel elkaars spellen, bijvoorbeeld tijdens een echte 'vrijmarkt', en bespreek wat goed werkte en wat nog lastig was.