Bron: Exploratorium Tinkering Studio
Pegboard Knikkerbaan: Potentiële Energie, Baanhoeken & Kinetische Vertraging
Ontwerp een modulaire knikkerbaan op een verticale geperforeerde wand (pegboard) en onderzoek hoe hellingshoeken, trechters en vertragingselementen de afdaaltijd beïnvloeden.
- Groep:
- groep 4, groep 5, groep 6, groep 7
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?
- Geperforeerde hardboard platen (pegboard) of stevige kartonnen wanden
- Houten deuvels (passend in pegboard gaten) of kabelbinders
- Halve PVC-buizen, kartonnen toilet- en keukenrollen
- Glazen knikkers en houten/stalen kogels van verschillende diameters
- Bodemhelften van plastic PET-flessen (trechters)
- Schilderstape en elastiekjes
- Digitale stopwatches en linialen
- Sierlijst (cove moulding) als hellende geleiderail
- Houten regels/spacers (ca. 2,5 x 5 cm) om het pegboard-frame op te bouwen
- Schaar
- Hobbyzaagje of buizensnijder (onder toezicht)
- Lijmpistool
Wat leer je?
- De omzetting van potentiële zwaartekrachtsenergie naar kinetische bewegingsenergie en wrijvingsverlies begrijpen
- Systeeminzicht ontwikkelen door een modulair, iteratief kettingbaansysteem te construeren en te testen
- Nauwkeurig meten met een stopwatch en hellingshoeken optimaliseren op basis van empirische data
- Effectief samenwerken bij het integreren en kalibreren van meertraps constructies
⚠️ Let op — Veiligheid
Houd toezicht bij het zagen van kartonnen of PVC-kokers. Zorg dat rondrollende knikkers direct worden opgeruimd om uitglijgevaar op de vloer te voorkomen.
Stappenplan
Een marble machine (knikkerbaan) is een doe-het-zelf-constructie van herkenbare materialen die een rollende knikker via buizen, trechters, banen en bumpers naar een opvangbak leidt. De uitdaging: houd de knikker zo lang mogelijk onderweg, zonder dat hij vastloopt.
- 1
HET PEGBOARD-FRAME BOUWEN
- 2
BAANDELEN EN RAILS MAKEN
- 3
VASTZETTEN EN VERTRAGERS TOEVOEGEN
- 4
TESTEN EN UITDAGEN
- 5
UITBREIDEN MET GELUID EN ELEKTRONICA
Voorbeelden
