Direct naar de inhoud
Pegboard Knikkerbaan: Potentiële Energie, Baanhoeken & Kinetische Vertraging
Bron: Exploratorium Tinkering Studio

Pegboard Knikkerbaan: Potentiële Energie, Baanhoeken & Kinetische Vertraging

Ontwerp een modulaire knikkerbaan op een verticale geperforeerde wand (pegboard) en onderzoek hoe hellingshoeken, trechters en vertragingselementen de afdaaltijd beïnvloeden.

Groep / Leerjaar
groep 4, groep 5, groep 6, groep 7
Tijdsduur
60 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Een marble machine (knikkerbaan) is een doe-het-zelf-constructie van herkenbare materialen die een rollende knikker via buizen, trechters, banen en bumpers naar een opvangbak leidt. De uitdaging: houd de knikker zo lang mogelijk onderweg, zonder dat hij vastloopt.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

HET PEGBOARD-FRAME BOUWEN

HET PEGBOARD-FRAME BOUWEN
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

BAANDELEN EN RAILS MAKEN

BAANDELEN EN RAILS MAKEN
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

VASTZETTEN EN VERTRAGERS TOEVOEGEN

VASTZETTEN EN VERTRAGERS TOEVOEGEN
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

TESTEN EN UITDAGEN

TESTEN EN UITDAGEN
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

UITBREIDEN MET GELUID EN ELEKTRONICA

UITBREIDEN MET GELUID EN ELEKTRONICA
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Pegboard Knikkerbaan: Potentiële Energie, Baanhoeken & Kinetische Vertraging voorbeeld 1
Eindresultaat
Pegboard Knikkerbaan: Potentiële Energie, Baanhoeken & Kinetische Vertraging voorbeeld 2
Voorbeeld

Instructievideo

Tinkering Studio: Marble Machines Workshop Guide · Exploratorium

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • De omzetting van potentiële zwaartekrachtsenergie naar kinetische bewegingsenergie en wrijvingsverlies begrijpen
  • Systeeminzicht ontwikkelen door een modulair, iteratief kettingbaansysteem te construeren en te testen
  • Nauwkeurig meten met een stopwatch en hellingshoeken optimaliseren op basis van empirische data
  • Effectief samenwerken bij het integreren en kalibreren van meertraps constructies
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Monteer 3 tot 5 pegboardpanelen rechtop tegen de muur of op stevige houten staanders. Zet bakken klaar met gesneden kokers, deuvels, knikkers en stopwatches.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Laat een knikker vallen van 1 meter hoogte: 'Boem, in 0,4 seconde op de grond. Hoe kunnen we met natuurkunde en techniek deze reis verlengen naar 15 seconden zonder hem aan te raken?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Houd toezicht bij het zagen van kartonnen of PVC-kokers. Zorg dat rondrollende knikkers direct worden opgeruimd om uitglijgevaar op de vloer te voorkomen.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Knikkers die bij scherpe bochten over de rand vliegen. Laat leerlingen verhoogde buitenbochten (stootranden) aanbrengen om de centrifugale kracht op te vangen.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Extra uitdaging: Bouw een 'split-track' waarbij twee knikkers tegelijk starten en via verschillende routes exact op hetzelfde moment finishen. Ondersteuning: Bied voorgeknipte kartonnen gootjes aan.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Welke vertragingstruc bleek het meest effectief om de knikker af te remmen zonder dat hij stilviel?
  • 2.Wat gebeurde er als je een zwaardere stalen kogel gebruikte in plaats van een lichte glazen knikker?
  • 3.Hoe hielp het testen van kleine deeltrajecten bij het oplossen van knelpunten?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Kaartenhuizen maken
Rik Kuiper / MaaklabSpits

Kaartenhuizen maken

Ontdek de verbazingwekkende draagkracht van driehoeksconstructies en evenwicht door het bouwen van een torenhoge kaartenstructuur.

TechniekOntwerpenOnderzoeken
groep 4, groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min