Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits
Ontwerp een dierenverblijf
Ontwerp en bouw een verblijf voor een zelfgekozen dier, passend bij wat dat dier nodig heeft.
- Groep:
- groep 3
- Tijdsduur:
- 75 minuten
- Niveau:
- makkelijk
- Groepsvorm:
- groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________

Wat heb je nodig?
- Papier / Placemat werkbladen
- Werkblad 1: Vragen per categorie (Voeding, Verdediging tegen omgeving, Verdediging tegen vijanden, Verdere bijzonderheden)
- Werkblad 2: Beknopte antwoorden per categorie
- Werkblad 3: Programma van Eisen (PvE voor dier, verzorger, bezoeker)
- Teken- en schrijfmaterialen (potloden, pennen, linialen)
- Karton (dozen, platen)
- Hout (stokjes, latjes)
- Takjes en natuurlijke elementen
- Plastic folie / bakjes (voor zwemwater/vijver)
- Gaas / draad (voor afscheidingen)
- Lijm / schaar / plakband
- Gereedschappen (kleine zaagjes, tangetjes)
Wat leer je?
- Onderzoeken wat een dier nodig heeft om te overleven
- Een ontwerp maken dat past bij een functionele eis
- Bouwen met karton en restmateriaal, en het resultaat evalueren
⚠️ Let op — Veiligheid
Algemene knutselveiligheid.
Stappenplan
Deze lessenreeks ('Ontwerp en bouw je eigen dierentuin', Groep 3 tot 8, Maart 2021) combineert wetenschap en technologie door leerlingen in groepjes van 3 tot 4 een realistisch dierenverblijf te laten ontwerpen en bouwen op basis van een grondig Programma van Eisen (PvE).
- 1
Stap 1
-
- 1
Stap 1
Les 1
- •Inleiding en onderzoeksvragen formuleren over het dier (placematmethode & 5 V's) - Start met een prikkelende activiteit (krantenbericht over bijvoorbeeld een ontsnapt nijlpaard of een videofragment) om de context te introduceren:
- •de dierentuin gaat verhuizen en er moeten nieuwe dierenverblijven gebouwd worden. Verdeel de klas in groepjes van 3-4 leerlingen en wijs elk groepje een wild dier toe.
- •Laat leerlingen vragen formuleren over wat het dier nodig heeft om te overleven met de placematmethode (denken-schrijven-delen) ingedeeld in 5 categorieën:
- •Voeding (hoeveelheid dagelijks voedsel, voerfrequentie, opslagruimte, houdbaarheid, transport naar het verblijf, veilige voersituatie, drinkwateroppervlakte/-inhoud, verversfrequentie en afval/ontlasting), 2.
- •Verdediging tegen vijanden (verstopplekken, samenleven met andere diersoorten), 3. Verdediging tegen omgevingsfactoren (afmetingen dag- en nachtverblijf/binnenhok, toegang tot zwemwater/vijverinhoud, schuilen voor weersomstandigheden, ziekenboeg/aanpassingen voor zieke dieren), 4.
- •Voortplanting, en 5. Verdere bijzonderheden (groepsgrootte, benodigde bewegingsruimte, afmetingen/lengte van het dier in werkelijkheid en op de schets/ontwerp).
- •Leerlingen verdelen de vragen en zoeken antwoorden op (Werkblad 1 en 2).
- 2
Stap 2
-
- 2
Stap 2
Les 2
- •Programma van Eisen (PvE) opstellen vanuit dier, verzorgers en bezoekers - Vertaal de verzamelde informatie kritisch naar concrete eisen op Werkblad 3.
- •Formuleer eisen vanuit 3 perspectieven: 1. Het wilde dier (voeding, leefruimte, beschutting, veiligheid), 2.
- •De dierverzorgers (veilige en ergonomische toevoer van voedsel, tilbaarheid/hulpmiddelen, begaanbaarheid, opslagruimte, veilige inrichting bij gevaarlijke dieren), en 3.
- •De bezoekers (zichtbaarheid voor kinderen, wandelwagens en rolstoelgebruikers, veilige afscheidingshoogte/-breedte, eventuele loopbrug met treden).
- •Voer een klassikale discussie over dierenwelzijn (bepaalt het PvE voldoende het welzijn van het dier?) en stel het definitieve Programma van Eisen op.
- 3
Stap 3
-
- 3
Stap 3
Les 3
- •Het dierenverblijf ontwerpen op schaal - Overleg in het groepje hoe de eisen uit het PvE in de praktijk worden verwerkt.
- •Maak eerst een schets met onderbouwing en legenda. Werk de schets vervolgens uit tot een gedetailleerde ontwerptekening op schaal.
- •Bereken verhoudingen en afmetingen (geef aan hoeveel cm op het ontwerp overeenkomt met meters in werkelijkheid, eventueel met een verhoudingstabel).
- •Geef op de tekening exact de afmetingen, constructies, verbindingen en materialen aan. Laat het ontwerp goedkeuren door de leraar en verzamel alle benodigde bouwmaterialen en gereedschappen.
- 4
Stap 4
-
- 4
Stap 4
Les 4
- •Bouwen van het dierenverblijf - Bouw het dierenverblijf op basis van de definitieve ontwerptekening.
- •Binnen het groepje maakt ieder individueel of in tweetallen een specifiek deelproduct (bijv.
- •nachtverblijf, omheining, voerplek, waterbekken) en zorgt dat dit strak voldoet aan het PvE.
- •Overleg klassikaal bij constructieproblemen. Voeg de deelproducten samen tot één compleet dierenverblijf.
- •Combineer alle verblijven tot een klassikale (of schoolbrede) dierentuin en bedenk een overkoepelende naam (bijv.
- •mw-Artis route).
- 5
Stap 5
-
- 5
Stap 5
Les 5
- •Presenteren, reflecteren en ethische verdieping - Groepjes presenteren hun afgeronde dierenverblijf aan de klas.
- •Licht toe hoe het ontwerp voldoet aan de eisen van het dier, de verzorgers en de bezoekers.
- •Voer een verdiepende klassikale ethische reflectie: Zijn dieren wel op hun plek in een dierentuin?
- •Wie bepaalt of de eisen voldoende zijn voor dierenwelzijn? Verbreed de discussie naar huisdieren en de veehouderij/landbouwhuisdieren.
Voorbeelden




Bijlagen (1)
- Origineel werkblad (Google Drive)https://drive.google.com/file/d/1_o258AFIb2_vT6wyZQOH733AY5XluHUC/view