Panamarenko: droommachines ontwerpen en tekenen
Ontwerp en teken je eigen fantastische vlieg- of duikmachine als een technische blauwdruk, geïnspireerd op de dromerige uitvindersmachines van kunstenaar Panamarenko.
- Groep:
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 60 minuten
- Niveau:
- gemiddeld
- Groepsvorm:
- individueel

Wat heb je nodig?
- Groot formaat donkerblauw papier (voor blueprints) of vintage kraftpapier
- Witte gelpennen, witte kleurpotloden en zilvermarkers
- Zwarte fineliners en grafietpotloden
- Linialen en cirkelsjablonen
- Inspiratiefoto's van Panamarenko-sculpturen
Wat leer je?
- Kennismaken met het unieke oeuvre en de filosofie van Panamarenko
- De grens tussen technische ontwerptekeningen (doorsnedes, blueprints) en beeldende kunst verkennen
- Fantasierijke en mechanische concepten gedetailleerd visualiseren met annotaties
- Met trots een eigen esthetisch-technisch concept pitchen
⚠️ Let op — Veiligheid
Inktvlekken voorkomen met schorten.
Stappenplan
Panamarenko was het kunstenaarspseudoniem van de Belgische beeldhouwer Henri Van Herreweghe (1940-2019), een van de bekendste Belgische beeldend kunstenaars van de tweede helft van de twintigste eeuw. Zijn hele oeuvre draait om de droom van het vliegen: hij bouwde schaalmodellen van fantastische machines, zoals de zeppelin 'The Aeromodeller', de duikboot 'Pahama Novaya Zemblya' en het gevleugelde figuur 'Batopillo'. Zijn ontwerpen ogen als technische blauwdrukken vol details, maar zijn evenzeer poëzie als techniek — ze hoeven niet per se te vliegen om te overtuigen. In deze les ontwerpen leerlingen hun eigen fantastische droomvoertuig als een technische blauwdruk.
- 1
Stap 1
HET UNIVERSUM VAN PANAMARENKO ONTDEKKEN
- •Bekijk afbeeldingen van Panamarenko's werken, zoals de zeppelin Aeromodeller, de duikboot Pahama Novaya Zemblya of de gevleugelde figuur Batopillo.
- •Bespreek: waarom maken kunstenaars ontwerpen die misschien niet écht kunnen vliegen? Hoe versterkt fantasie technische innovatie?
- 2
Stap 2
HET DROOMVOERTUIG BEDENKEN
- •Kies een ongewoon transportsysteem: een vliegmachine aangedreven door spierkracht, een duikboot die zich voortbeweegt als een zeedier, of een volledig eigen fantasievol voertuig.
- •Schets eerst een paar losse ideeën voordat je verdergaat.
- 3
Stap 3
DE TECHNISCHE BLAUWDRUK OPZETTEN
- •Teken op groot papier (bij voorkeur blauw of getint papier) je voertuig in zijaanzicht, zodat de constructie duidelijk zichtbaar is.
- •Werk met inkt of potlood en een liniaal voor een technische, precieze uitstraling.
- 4
Stap 4
ENGINEERING-ANNOTATIES TOEVOEGEN
- •Schrijf rondom de machine technische notities: bedachte snelheden, materiaalsoorten en een korte werkbeschrijving — net als op een echte blauwdruk.
- 5
Stap 5
PRESENTEREN
- •Presenteer je droommachine aan de klas en leg uit welk probleem hij oplost en waarom jouw ontwerp bijzonder is.
Voorbeelden

