Strandbeest bouwen
Bouw een werkend miniatuur-Strandbeest met het ingenieuze beenmechanisme (Jansen linkage) van kunstenaar-uitvinder Theo Jansen.
- Groep:
- groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur:
- 75 minuten
- Niveau:
- moeilijk
- Groepsvorm:
- groepjes
Wat heb je nodig?
- Stevige plastic of dikke papieren drinkrietjes (ca. 10 per been)
- Dunne tie-wraps (minimaal 100 mm lang) of splitpennen
- Grote paperclips of bloemistendraad (voor de krukas)
- Stevig karton voor het frame
- Tangetje en scherpe schaar
- Liniaal met millimeters
- Eventueel een föhn of ventilator voor de windaandrijvingstest
Wat leer je?
- Begrijpen hoe een krukas en stangenstelsel (kinematica) rotatie omzetten in een lineaire loopbeweging
- Kennismaken met het werk en de filosofie van kunstenaar Theo Jansen
- Uiterst nauwkeurig meten, knippen en monteren van mechanische scharnieren
- Ervaren hoe geometrische driehoeksverbindingen tegelijk stijf en dynamisch kunnen zijn
⚠️ Let op — Veiligheid
Voorzichtig met scherpe prikkers en föhns.
Stappenplan
De wereldberoemde 'Strandbeesten' van de Nederlandse kunstenaar en natuurkundige Theo Jansen lopen zelfstandig over het strand, voortgedreven door de zeewind. Hun geheim? Een verbluffend ingenieus stangenstelsel (de 'Jansen linkage') met 11 specifieke verhoudingen die een perfecte, vloeiende loopbeweging nabootsen. In deze les bouwen leerlingen zelf een miniatuurpoot of compleet lopend beest van rietjes, satéprikkers en tie-wraps.
- 1
Stap 1
DE KINEMATICA VAN THEO JANSEN BESTUDEREN
- •Bekijk adembenemende videobeelden van de gigantische Strandbeesten op het Scheveningse strand.
- •Analyseer hoe een roterende krukas (een ronddraaiende cirkelbeweging) via een stangenstelsel van driehoeken verandert in een horizontale stap- en tilbeweging van de voet.
- 2
Stap 2
DE 11 HEILIGE VERHOUDINGEN & RIETJES KNIPPEN
- •Knip stevige drinkrietjes op exacte lengtes volgens het beproefde linkage-sjabloon (de 'heilige getallen' van Theo Jansen).
- •Kleur de verschillende beensegmenten met stift om vergissingen bij de montage te voorkomen.
- 3
Stap 3
CONSTRUCTIE & STAP-VOOR-STAP BOUWEN
- •HET BEENMECHANISME ASSEMBELEREN MET TIE-WRAPS: Rijg de rietjes aan elkaar met dunne tie-wraps of ijzergaren.
- •Zorg dat de scharnierpunten soepel kunnen draaien zónder speling of te veel wrijving.
- •Knip de uiteinden van de tie-wraps pas af als het mechanisme soepel meebeweegt.
- 4
Stap 4
HET CHASSIS & DE KRUKAS BOUWEN
- •Maak van dik karton of hout een stevig frame.
- •Buig een stevige paperclip of metaaldraad tot een krukas (een as met een rechthoekige bocht).
- •Verbind het bovenste scharnierpunt van de poot met de krukas.
- 5
Stap 5
TESTEN, AANDRIJVEN MET WIND & REFLECTIE
- •Draai aan de krukas en observeer hoe de voet over de tafel 'stapt'.
- •Bevestig optioneel een papieren zeil of windmolentje aan de as en blaas met een föhn om te ontdekken hoe windkracht het Strandbeest tot leven wekt.
- •Reflecteer op de symbiose tussen biologie, wiskunde en kinetische kunst.
Voorbeelden
