Direct naar de inhoud
Strandbeest bouwen
Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits

Strandbeest bouwen

Bouw een werkend miniatuur-Strandbeest met het ingenieuze beenmechanisme (Jansen linkage) van kunstenaar-uitvinder Theo Jansen.

Groep / Leerjaar
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
75 minuten
Niveau
moeilijk
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

De wereldberoemde 'Strandbeesten' van de Nederlandse kunstenaar en natuurkundige Theo Jansen lopen zelfstandig over het strand, voortgedreven door de zeewind. Hun geheim? Een verbluffend ingenieus stangenstelsel (de 'Jansen linkage') met 11 specifieke verhoudingen die een perfecte, vloeiende loopbeweging nabootsen. In deze les bouwen leerlingen zelf een miniatuurpoot of compleet lopend beest van rietjes, satéprikkers en tie-wraps.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

DE KINEMATICA VAN THEO JANSEN BESTUDEREN

  • Bekijk adembenemende videobeelden van de gigantische Strandbeesten op het Scheveningse strand.
  • Analyseer hoe een roterende krukas (een ronddraaiende cirkelbeweging) via een stangenstelsel van driehoeken verandert in een horizontale stap- en tilbeweging van de voet.
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

DE 11 HEILIGE VERHOUDINGEN & RIETJES KNIPPEN

  • Knip stevige drinkrietjes op exacte lengtes volgens het beproefde linkage-sjabloon (de 'heilige getallen' van Theo Jansen).
  • Kleur de verschillende beensegmenten met stift om vergissingen bij de montage te voorkomen.
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

CONSTRUCTIE & STAP-VOOR-STAP BOUWEN

  • HET BEENMECHANISME ASSEMBELEREN MET TIE-WRAPS: Rijg de rietjes aan elkaar met dunne tie-wraps of ijzergaren.
  • Zorg dat de scharnierpunten soepel kunnen draaien zónder speling of te veel wrijving.
  • Knip de uiteinden van de tie-wraps pas af als het mechanisme soepel meebeweegt.
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

HET CHASSIS & DE KRUKAS BOUWEN

  • Maak van dik karton of hout een stevig frame.
  • Buig een stevige paperclip of metaaldraad tot een krukas (een as met een rechthoekige bocht).
  • Verbind het bovenste scharnierpunt van de poot met de krukas.
Stap 4
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

TESTEN, AANDRIJVEN MET WIND & REFLECTIE

  • Draai aan de krukas en observeer hoe de voet over de tafel 'stapt'.
  • Bevestig optioneel een papieren zeil of windmolentje aan de as en blaas met een föhn om te ontdekken hoe windkracht het Strandbeest tot leven wekt.
  • Reflecteer op de symbiose tussen biologie, wiskunde en kinetische kunst.
Stap 5
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Strandbeest bouwen voorbeeld 1
Eindresultaat
Strandbeest bouwen voorbeeld 2
Voorbeeld
Strandbeest bouwen voorbeeld 3
Voorbeeld

Instructievideo's

Strandbeest Evolution — Theo Jansen · Theo Jansen
DIY Strandbeest Loopmechanisme Bouwen · Maker Lab

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Begrijpen hoe een krukas en stangenstelsel (kinematica) rotatie omzetten in een lineaire loopbeweging
  • Kennismaken met het werk en de filosofie van kunstenaar Theo Jansen
  • Uiterst nauwkeurig meten, knippen en monteren van mechanische scharnieren
  • Ervaren hoe geometrische driehoeksverbindingen tegelijk stijf en dynamisch kunnen zijn
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Zorg voor plastic rietjes (of satéprikkers), splitpennen, knutselkarton, houten assen en een ventilator/föhn. Print de 'Jansen Linkage' beenmechanisme maatsjablonen.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Toon video's van de gigantische Strandbeesten van Theo Jansen op het strand van Scheveningen die autonoom over het zand lopen op windkracht. Bespreek de 'heilige getallen' (11 specifieke lengteverhoudingen) van het beenmechanisme.

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Voorzichtig met scherpe prikkers en föhns.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Speling bij de scharnierpunten. Als splitpennen te los zitten wiebelt het been; als ze te strak zitten kan het mechanisme niet roteren.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Laat leerlingen 4 of 6 benen synchroon koppelen aan één centrale krukas voor een stabiel wandelend wezen.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Hoe verandert het Jansen-mechanisme een cirkelvormige draaibeweging in een vlakke wandelstap?
  • 2.Waarom gebruikt Theo Jansen lichte plastic elektriciteitsbuizen in plaats van staal?
  • 3.Hoe kunnen we biologische bewegingen van dieren vertalen naar mechanische machines (bio-robotica)?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Camera Obscura: Fotografie zonder Lens
NEMO Science Museum / Exploratorium

Camera Obscura: Fotografie zonder Lens

Bouw met een schoenendoos, kalkpapier en een speldenprik de oervorm van het fototoestel en zie de wereld op zijn kop.

NatuurKunstTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur