Direct naar de inhoud
Terug naar de opdracht
Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits

Water schoonmaken

Bouw een meertraps sedimentatie- en filtratiekolom van zand, grind en actieve kool om troebel slootwater kristalhelder te zuiveren.

Groep:
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur:
60 minuten
Niveau:
gemiddeld
Groepsvorm:
groepjes
Naam: ____________________________Datum: ______________
Waterzuiveringsfilter met zand en grind — origineel van MaaklabSpits

Wat heb je nodig?

  • Lege 1,5 liter petflessen (transparant)
  • Grind, kiezels, grof zand, fijn speelzand
  • Actieve kool (geactiveerde koolstofkorrels voor aquaria)
  • Koffiefilters of wattenbollen
  • Vuil water (water gemengd met aarde, theebladeren, zand)
  • Maatbekers en pH-teststrips
  • Stopwatch en scharen

Wat leer je?

  • De fasen van waterzuivering (zeven, bezinken, filtreren en adsorptie) begrijpen en demonstreren
  • Een functionele meertraps filterkolom met geordende laagdiktes construeren
  • Kwantitatieve waterkwaliteitsparameters (helderheid, filtratiesnelheid, pH) meten en vergelijken
  • Inzicht krijgen in wereldwijde waterzekerheid en microbiologische waterveiligheid

⚠️ Let op — Veiligheid

Niet opdrinken.

Stappenplan

Schoon drinkwater lijkt in Nederland vanzelfsprekend uit de kraan te stromen, maar wereldwijd hebben miljarden mensen geen toegang tot betrouwbaar water. Hoe toveren waterzuiveringsinstallaties modderig rivierwater om tot drinkbaar water? In dit technologische waterzuiveringsonderzoek bouwen leerlingen een meertraps waterfilterkolom en ontdekken ze hoe bezinking (sedimentatie), grove filtratie en fijne adsorptie samenwerken.

  1. 1

    Stap 1

    HET WATERPROBLEEM & VERVUILING ONDERZOEKEN

    • Maak 'vuil slootwater' in een grote emmer door water te mengen met aarde, zand, theeblaadjes, olie/boter en stukjes bladafval.
    • Bekijk het water met een loep.
    • Welke deeltjes zweven erin en welke zijn opgelost?
  2. 2

    Stap 2

    DE FILTERKOLOM VAN EEN PETFLES CONSTRUEREN

    • Snijd een lege 1,5 liter petfles doormidden.
    • Plaats de bovenste helft ondersteboven als trechter in de onderste helft (de opvangbeker).
    • Duw een propje watten of een koffiefilter strak in de flessenhals om te voorkomen dat het filtermateriaal eruit valt.
  3. 3

    Stap 3

    HET MEERTRAPS FILTERBED OPBOUWEN 1.

    • Bouw opeenvolgende lagen op van fijn naar grof:
    • Onderin: Een laag actieve kool (adsorbeert geurstoffen en microscopische kleurstoffen).
    • Middenlaag 1: Een dikke laag fijn speelzand (houdt kleine zwevende deeltjes tegen).
    • Middenlaag 2: Een laag grof metselzand.
  4. 4

    Stap 4

    TESTEN, METEN & FINETUNEN DE ZUIVERINGSTEST & FILTRATIESNELHEID: Giet rustig een beker van het troebele testwater in het filter.

    • Bovenlaag: Een laag kiezels en grind (houdt grote takjes en bladeren tegen).
    • Spoel het filter eerst eenmaal door met schoon water om fijn stof weg te spoelen.
    • Stap 4
    • Observeer hoe het water door de verschillende lagen sijpelt.
    • Vang het gezuiverde filtraat op en vergelijk de helderheid met het originele slootwater.
    • Meet met een stopwatch hoelang de filtratie duurt.
  5. 5

    Stap 5

    WATERKWALITEIT TESTEN & VEILIGHEIDSREFLECTIE

    • Test het gezuiverde water met een pH-strip en vergelijk de troebelheid (turbiditeit).
    • Belangrijke les: hoewel het water er nu kraakhelder uitziet, kunnen er nog onzichtbare bacteriën en virussen in leven!
    • Bespreek waarom water na filtratie nog gekookt of gedesinfecteerd moet worden met chloor of UV-licht voordat het veilig drinkbaar is.

Voorbeelden

Filtratietest van troebel water naar helder water
Meertraps waterfilter diagram

Bijlagen (1)