Direct naar de inhoud
Water schoonmaken
Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits

Water schoonmaken

Bouw een meertraps sedimentatie- en filtratiekolom van zand, grind en actieve kool om troebel slootwater kristalhelder te zuiveren.

Groep / Leerjaar
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
60 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Schoon drinkwater lijkt in Nederland vanzelfsprekend uit de kraan te stromen, maar wereldwijd hebben miljarden mensen geen toegang tot betrouwbaar water. Hoe toveren waterzuiveringsinstallaties modderig rivierwater om tot drinkbaar water? In dit technologische waterzuiveringsonderzoek bouwen leerlingen een meertraps waterfilterkolom en ontdekken ze hoe bezinking (sedimentatie), grove filtratie en fijne adsorptie samenwerken.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

HET WATERPROBLEEM & VERVUILING ONDERZOEKEN

  • Maak 'vuil slootwater' in een grote emmer door water te mengen met aarde, zand, theeblaadjes, olie/boter en stukjes bladafval.
  • Bekijk het water met een loep.
  • Welke deeltjes zweven erin en welke zijn opgelost?
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

DE FILTERKOLOM VAN EEN PETFLES CONSTRUEREN

  • Snijd een lege 1,5 liter petfles doormidden.
  • Plaats de bovenste helft ondersteboven als trechter in de onderste helft (de opvangbeker).
  • Duw een propje watten of een koffiefilter strak in de flessenhals om te voorkomen dat het filtermateriaal eruit valt.
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

HET MEERTRAPS FILTERBED OPBOUWEN 1.

  • Bouw opeenvolgende lagen op van fijn naar grof:
  • Onderin: Een laag actieve kool (adsorbeert geurstoffen en microscopische kleurstoffen).
  • Middenlaag 1: Een dikke laag fijn speelzand (houdt kleine zwevende deeltjes tegen).
  • Middenlaag 2: Een laag grof metselzand.
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

TESTEN, METEN & FINETUNEN DE ZUIVERINGSTEST & FILTRATIESNELHEID: Giet rustig een beker van het troebele testwater in het filter.

  • Bovenlaag: Een laag kiezels en grind (houdt grote takjes en bladeren tegen).
  • Spoel het filter eerst eenmaal door met schoon water om fijn stof weg te spoelen.
  • Stap 4
  • Observeer hoe het water door de verschillende lagen sijpelt.
  • Vang het gezuiverde filtraat op en vergelijk de helderheid met het originele slootwater.
  • Meet met een stopwatch hoelang de filtratie duurt.
Stap 4
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

WATERKWALITEIT TESTEN & VEILIGHEIDSREFLECTIE

  • Test het gezuiverde water met een pH-strip en vergelijk de troebelheid (turbiditeit).
  • Belangrijke les: hoewel het water er nu kraakhelder uitziet, kunnen er nog onzichtbare bacteriën en virussen in leven!
  • Bespreek waarom water na filtratie nog gekookt of gedesinfecteerd moet worden met chloor of UV-licht voordat het veilig drinkbaar is.
Stap 5
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Water schoonmaken voorbeeld 1
Eindresultaat
Water schoonmaken voorbeeld 2
Voorbeeld
Water schoonmaken voorbeeld 3
Voorbeeld

Instructievideo's

DIY Water Filter Science Experiment · Science Buddies
Instructievideo — Water schoonmaken en filtreren · MaaklabSpits

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • De fasen van waterzuivering (zeven, bezinken, filtreren en adsorptie) begrijpen en demonstreren
  • Een functionele meertraps filterkolom met geordende laagdiktes construeren
  • Kwantitatieve waterkwaliteitsparameters (helderheid, filtratiesnelheid, pH) meten en vergelijken
  • Inzicht krijgen in wereldwijde waterzekerheid en microbiologische waterveiligheid
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Zorg voor plastic flessen, zand, grind, actieve kool, koffiefilters en bekers met troebel slootwater.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Toon een glas vuil slootwater en een glas kraanwater: 'Hoeveel stappen kost het om water 100% bacterievrij en drinkbaar te maken?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Niet opdrinken.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Denken dat helder water automatisch drinkbaar is (chemische en bacteriële vervuiling is onzichtbaar).

4. Differentiatie & Snelle Makers

Laat leerlingen ook een bezinkingstest (sedimentatie) doen vóór het filteren.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Welke vervuiling wordt fysiek gefilterd en welke stoffen worden chemisch geadsorbeerd?
  • 2.Waarom is schoon drinkwater wereldwijd een van de grootste uitdagingen?
  • 3.Hoe kunnen we op school en thuis waterverspilling tegengaan?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel

Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.

TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min