Ontdek hoe de microscopische haakjes van een klitplant de Zwitserse ingenieur George de Mestral in 1941 op het idee van klittenband brachten, en ontwerp met eigen materialen een herbruikbare haak-en-lus-sluiting.
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Toen de Zwitserse ingenieur George de Mestral in 1941 terugkwam van een wandeling met zijn hond, zat zijn kleding vol met klitten van een klitplant. Onder de microscoop zag hij dat elke klit bestond uit talloze kleine, gekromde haakjes die zich vasthaakten aan lusjes in stof en haar. Die toevallige ontdekking leidde tot de uitvinding van klittenband (Velcro). In deze opdracht onderzoek je zelf hoe die haakjes werken en ontwerp je een eigen sluiting die volgens hetzelfde principe werkt.
DE KLIT ONDERZOEKEN: Bekijk een klitzaad (bijvoorbeeld van een klitplant/klis) met een loep of microscoop, of bekijk close-upfoto's ervan. Let op de kleine, gekromde haakjes aan de uiteinden van de stekels.
KLITTENBAND VERGELIJKEN: Bekijk een stukje klittenband onder de loep. Zoek de haakjeskant en de lusjeskant op en ontdek hoe ze in elkaar grijpen, net als bij de klitplant.
JE EIGEN HAAK-EN-LUS-SLUITING ONTWERPEN: Ontwerp met materiaal dat je in de klas hebt (bijvoorbeeld vilt, wol, pijpenragers of stof) een eigen herbruikbare sluiting die werkt volgens hetzelfde haak-en-lus-principe. Test hoeveel trekkracht je sluiting aankan voordat hij loslaat.
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatVoorbeeldVoorbeeldMet deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
Zorg dat er loepen of handmicroscopen aanwezig zijn op de tafels om de minuscule haakjes haarscherp te vergroten.
Trek een stuk klittenband met een luid 'RIIIP'-geluid los: 'Waarom plakt dit zonder enige lijm duizenden keren opnieuw en hoe keek de uitvinder dit af van een hondenvacht?'
Voorzichtig met scherpe uiteinden van ijzerdraad; punten altijd netjes ombuigen.
Draden die te stug zijn waardoor de haakjes na één keer losbuigen permanent vervormen. Gebruik veerkrachtig verenstaaldraad of flexibel koperdraad.
Extra uitdaging: Test het verschil tussen 'afpelkracht' (peel strength, makkelijk) en 'afschuifkracht' (shear strength, oersterk) met een unster. Ondersteuning: Bied een loep-observatiekaart aan.
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Bouw een toren van rietjes of satéprikkers die een nagebootste aardbeving moet doorstaan, en ontdek met driehoeksverbindingen hoe je een constructie steviger maakt.
Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.
Bouw twee parabolische geluidsschotels en ontdek hoe je een zachte fluistering over een flinke afstand haarscherp kunt opvangen, dankzij het bundelen van geluidsgolven in een brandpunt.