Maakkunde (NEMO Science Museum)
Maak een stofzuiger
Ontwerp en bouw in tweetallen een werkende mini-stofzuiger van een plastic fles, een elektromotor en een propeller.
TechniekOntwerpenOnderzoeken
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 4 u 25 min
Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)
Maak een brievenweger
Bouw een brievenweger van karton die met het hefboomprincipe laat zien of een kaart te zwaar is voor één postzegel.
- Groep / Leerjaar
- groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
- Tijdsduur
- 30 minuten
- Niveau
- gemiddeld
- Groepsvorm
- individueel
A4 Printbaar Werkblad
Leerlingwerkblad voor in de Klas
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Aan de slag
Stappenplan voor Leerlingen
0 / 7 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%
Volg onderstaande stappen nauwkeurig om je maakopdracht zelfstandig uit te voeren:
🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept
Verken het probleem. Je wilt een zelfgemaakte kaart versturen, maar hoeveel postzegels moet je erop plakken? Bedenk hoe je een handig hulpmiddel kunt maken om dat te controleren: een brievenweger.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen
Verzamel de materialen. Je hebt nodig: een strook karton van 5 bij 15 cm en een strook van 5 bij 30 cm, een liniaal, een potlood, plakband, een punaise, een envelop, een keukenweegschaal en een kaart.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken
Maak het steunpunt. Verdeel de korte kartonstrook met potlood en liniaal in drie vierkanten van 5 bij 5 centimeter. Vouw hiervan een driehoekige koker en plak de uiteinden vast met plakband: dit driehoekje wordt het steunpunt van je brievenweger.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren
Maak de arm. Teken op de lange kartonstrook een lijn op 1 centimeter vanaf beide uiteinden en vouw de randjes van de strook langs deze lijnen om, zodat er stevige randjes ontstaan. Deze strook wordt de arm van je brievenweger.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren
Zet de weegschaal in elkaar. Leg het midden van de arm bovenop het steunpunt en prik een punaise precies door het punt waar arm en steunpunt elkaar raken, zodat de arm kan kantelen zoals een wip.
Stap 6
Test en verbeter. Weeg met een keukenweegschaal een lege envelop met wat papier erin af tot precies 20 gram: dat is het maximumgewicht voor één postzegel. Leg deze weegenvelop tegen de opstaande rand aan één kant van de arm en leg je eigen kaart aan de andere kant. Kijk welke kant omlaag zakt: is je kaart lichter of zwaarder dan de weegenvelop, en hoeveel postzegels moet je er dus op plakken?
Stap 7
Begrijp het principe. Bespreek dat de brievenweger werkt volgens het hefboomprincipe: hij is in evenwicht als er aan beide kanten van het steunpunt evenveel gewicht ligt, net als bij een wip in de speeltuin.
Praktijk & Inspiratie
Voorbeelden & Inspiratie
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatLeerdoelen & Vaardigheden
Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
- Het hefboomprincipe toepassen om het gewicht van twee voorwerpen te vergelijken (kerndoel 42, 44)
- Een eigen meetinstrument ontwerpen en maken om een praktisch probleem op te lossen (kerndoel 54, 55)
- Testen en concluderen aan de hand van een zelfgemaakt experiment (kerndoel 1, 2, 3)
Didactische Handreiking
Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding
1. Voorbereiding & Lokaalinrichting
Richt de werkplekken vooraf in per groepje van 2 tot 4 leerlingen. Zet centrale bakken klaar met de benodigde verbruiksmaterialen (Strook karton van 5 bij 15 cm, Strook karton van 5 bij 30 cm, Liniaal) en leg het basisgereedschap centraal op een uitdeeltafel. Wijs een vaste "hitte-hoek" aan voor lijmpistolen of soldeerbouten met hittebestendige onderleggers en een bakje koud water. Laat leerlingen eerst hun ontwerp schetsen vóórdat ze materialen pakken.
2. Prikkelende Introductie & Lesopening
Start de les met een concrete demonstratie of een prikkelend praktijkvoorbeeld om de nieuwsgierigheid te wekken. Stel de centrale onderzoeksvraag: "Hoe kunnen we met eenvoudige materialen een werkende maak een brievenweger ontwerpen die echt functioneert?" Laat leerlingen 2 minuten in tweetallen brainstormen over mogelijke oplossingen en inventariseer klassikaal de belangrijkste natuurkundige of artistieke principes.
3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:
⚠️ Hitteveiligheid: Soldeerbouten en lijmpistolen blijven altijd in hun metalen standaard. Bij brandwonden direct 10 minuten onder lauw stromend water houden. 🛡️ Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbrillen verplicht bij zagen, boren, solderen of elastieklanceringen.
🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?
• Te veel lijm / Hittegeduld: Leerlingen willen lijm direct aanraken of gebruiken te veel lijm waardoor verbindingen scheef trekken. Laat lijm 15-20 seconden rusten. • Constructieve instabiliteit: Leerlingen bouwen te snel de hoogte in zonder stevige basisdriehoeken of ribben. • Tijdsbewaking: Bewaak dat leerlingen niet te lang blijven hangen in de schetsfase; stuur aan op snel "tinkeren" en iteratief testen met ruwe prototypes.
4. Differentiatie & Snelle Makers
• Snelle Makers / Extra Uitdaging: Laat leerlingen een extra variabele toevoegen (bijv. een schakelaar, een dubbele versnelling, decoratieve lichtdiffusie of een geavanceerde programmeer-lus) of benoem hen tot "Expert-Helpdesk" voor vastgelopen groepjes. • Extra Ondersteuning: Bied een voorgesneden basisframe of stappenkaart met visuele deelafbeeldingen aan en laat leerlingen in een duo samenwerken met een ervaren maker.
5. Klassikale Reflectie & Vragen
- 1.Welk onderdeel van je constructie werkte pas na 3 keer proberen, en welke aanpassing maakte het verschil?
- 2.Wat heb je vandaag ontdekt over de werking van de materialen en gereedschappen?
- 3.Als je morgen een "Versie 2.0" zou mogen bouwen, wat zou je dan fundamenteel anders ontwerpen?
Reviews van leerkrachten
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Vergelijkbare Maakopdrachten
Maakkunde (NEMO Science Museum)
Maak een zweefvliegtuig
Ontwerp en bouw een zweefvliegtuig dat minstens drie meter recht kan vliegen om een boodschap te versturen.
TechniekOntwerpenOnderzoeken
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 3 u 45 min
Maakkunde (NEMO Science Museum)
Maak isolerende slippers
Onderzoek warmteoverdracht en isolatie en ontwerp daarmee schoeisel dat voeten tegen hitte of kou beschermt.
TechniekOntwerpenOnderzoeken
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 5 uur