Direct naar de inhoud
Maakonderwijs.apponderdeel vanonderwijstools.app
Maak een zweefvliegtuig
Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak een zweefvliegtuig

Ontwerp en bouw een zweefvliegtuig dat minstens drie meter recht kan vliegen om een boodschap te versturen.

TechniekOntwerpenOnderzoekenMaken
Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
225 minuten
Niveau
moeilijk
Groepsvorm
tweetallen
Bekijk & Print Leerlingwerkblad Bekijk originele bron
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 8 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Probleemstelling: twee buurkinderen willen ieder vanuit hun eigen slaapkamer briefjes naar elkaar sturen, van het ene huis naar het andere. Kunnen de leerlingen een zweefvliegtuig ontwerpen en maken waarmee ze die briefjes kunnen versturen?

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Verkennen. Bekijk foto's van vliegtuigen en zweefvliegtuigen en ontdek dat een zweefvliegtuig geen motor heeft. Bekijk filmpjes van een lierstart en een sleepstart en bedenk vragen over hoe een zweefvliegtuig eigenlijk kan vliegen.

✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Onderzoeken. Ontdek met een touwtrekproef dat twee even grote, tegengestelde krachten elkaar opheffen en dat een voorwerp beweegt in de richting van de grootste kracht. Voel luchtdruk door te slaan op een opgevouwen en op een uitgevouwen krantenvel.

🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Ontdek met een blaasproef op een reepje papier het principe van lift: langzaam stromende lucht heeft een hogere druk dan snel stromende lucht, waardoor het reepje omhoogkomt.

⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Onderzoek luchtweerstand door een plat vel papier en een prop papier tegelijk van dezelfde hoogte te laten vallen; het platte vel valt langzamer door de grotere luchtweerstand.

🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Ontwerpen. Maak in tweetallen eerst de romp van het zweefvliegtuig met een vast rompsjabloon, en ontwerp daarna zelf de vleugels met papier van verschillende dikte, een rietje of ijslollystokje als vleugelrand, en een schoonmaakdoekje.

Stap 6

Maken. Bouw het zweefvliegtuig volgens het eigen ontwerp; houd het zo licht mogelijk, want een lichter vliegtuig ondervindt minder zwaartekracht.

Stap 7

Testen en verbeteren. Lanceer het zweefvliegtuig vanaf een lanceerplatform, meet de afgelegde afstand in centimeters, decimeters en meters, en pas de balans (met een klein beetje klei of een paperclip) en de vleugelvorm aan zodat het minstens drie meter recht vliegt.

Stap 8

Presenteer het zweefvliegtuig aan de klas en beargumenteer de gemaakte ontwerpkeuzes; schrijf tot slot een gebruiksaanwijzing voor het maken van een zweefvliegtuig.

Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Maak een zweefvliegtuig voorbeeld 1
Eindresultaat

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Passen de ontwerpcyclus toe bij het ontwerpen en maken van een zweefvliegtuig
  • Passen de onderzoekscyclus toe bij het onderzoeken van luchtdruk
  • Weten dat twee even grote, tegengesteld gerichte krachten elkaar opheffen en dat een voorwerp beweegt in de richting van de grootste kracht
  • Kennen de krachten die op een zweefvliegtuig werken: stuwkracht, gewicht (zwaartekracht) en lift
  • Weten dat luchtweerstand een vliegend zweefvliegtuig afremt
  • Optioneel: kennismaken met de Wet van Bernoulli
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Richt de werkplekken vooraf in per groepje van 2 tot 4 leerlingen. Zet centrale bakken klaar met de benodigde verbruiksmaterialen (Rompsjabloon (A4, 120 grams), A4-papier (80 en 120 grams), Overtrekpapier en krantenpapier) en leg het basisgereedschap centraal op een uitdeeltafel. Laat leerlingen eerst hun ontwerp schetsen vóórdat ze materialen pakken.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Start de les met een concrete demonstratie of een prikkelend praktijkvoorbeeld om de nieuwsgierigheid te wekken. Stel de centrale onderzoeksvraag: "Hoe kunnen we met eenvoudige materialen een werkende maak een zweefvliegtuig ontwerpen die echt functioneert?" Laat leerlingen 2 minuten in tweetallen brainstormen over mogelijke oplossingen en inventariseer klassikaal de belangrijkste natuurkundige of artistieke principes.

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

🛡️ Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbrillen verplicht bij zagen, boren, solderen of elastieklanceringen.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

• Kortsluiting & Polariteit: Leerlingen vergeten vaak dat LED's en motoren polariteitsgevoelig zijn (plus/min) of laten plus- en mindraden elkaar kruisen. • Constructieve instabiliteit: Leerlingen bouwen te snel de hoogte in zonder stevige basisdriehoeken of ribben. • Tijdsbewaking: Bewaak dat leerlingen niet te lang blijven hangen in de schetsfase; stuur aan op snel "tinkeren" en iteratief testen met ruwe prototypes.

4. Differentiatie & Snelle Makers

• Snelle Makers / Extra Uitdaging: Laat leerlingen een extra variabele toevoegen (bijv. een schakelaar, een dubbele versnelling, decoratieve lichtdiffusie of een geavanceerde programmeer-lus) of benoem hen tot "Expert-Helpdesk" voor vastgelopen groepjes. • Extra Ondersteuning: Bied een voorgesneden basisframe of stappenkaart met visuele deelafbeeldingen aan en laat leerlingen in een duo samenwerken met een ervaren maker.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Welk onderdeel van je constructie werkte pas na 3 keer proberen, en welke aanpassing maakte het verschil?
  • 2.Wat heb je vandaag ontdekt over de werking van de materialen en gereedschappen?
  • 3.Als je morgen een "Versie 2.0" zou mogen bouwen, wat zou je dan fundamenteel anders ontwerpen?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Maak een stofzuiger
Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak een stofzuiger

Ontwerp en bouw in tweetallen een werkende mini-stofzuiger van een plastic fles, een elektromotor en een propeller.

TechniekOntwerpenOnderzoeken
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 4 u 25 min
Maak isolerende slippers
Maakkunde (NEMO Science Museum)

Maak isolerende slippers

Onderzoek warmteoverdracht en isolatie en ontwerp daarmee schoeisel dat voeten tegen hitte of kou beschermt.

TechniekOntwerpenOnderzoeken
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 5 uur