Direct naar de inhoud
Papier Circuits & Koperen Geleiding: Pop-up Lichtkaarten & Parallelschakelingen
Bron: Exploratorium Tinkering Studio

Papier Circuits & Koperen Geleiding: Pop-up Lichtkaarten & Parallelschakelingen

Creëer interactieve lichtgevende kunstwerken met zelfklevend koperband, knoopcelbatterijen en platte SMD- of 5mm-LEDs, en leer het verschil tussen serie- en parallelschakelingen.

Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
60 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
individueel
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 6 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Elektronica hoeft niet te bestaan uit stugge printplaten en dikke koperdraden — het kan ook flinterdun op papier! In deze populaire Tinkering Studio-workshop van het Exploratorium ontwerpen leerlingen 'Paper Circuits': met flexibel geleidend koperband leggen ze sporen aan op papier, integreren ze vouwbare drukschakelaars en ontdekken ze hoe polariteit (plus en min) bepaalt of een LED wel of niet oplicht in een gesloten stroomkring.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Geleiding en polariteit van de LED begrijpen. Onderzoek een LED en een 3V-knoopcelbatterij. Bij een gewone LED is het lange pootje de pluspool en het korte pootje de minpool; bij een plat surface-mount-lampje geeft juist een groen stipje de minpool aan. Klem de LED over de batterij en ontdek dat hij alleen brandt als plus op plus zit.

Geleiding en polariteit van de LED begrijpen. Onderzoek een LED en een 3V-knoopcelbatterij. Bij een gewone LED is het lange pootje de pluspool en het korte pootje de minpool; bij een plat surface-mount-lampje geeft juist een groen stipje de minpool aan. Klem de LED over de batterij en ontdek dat hij alleen brandt als plus op plus zit.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Het ontwerp schetsen. Teken met potlood op stevig papier een illustratie (bijvoorbeeld een vuurtoren, een huis of een verjaardagstaart) en bepaal waar de LED's en de batterij komen. Teken de positieve en negatieve koperbanen zonder dat ze elkaar kruisen.

Het ontwerp schetsen. Teken met potlood op stevig papier een illustratie (bijvoorbeeld een vuurtoren, een huis of een verjaardagstaart) en bepaal waar de LED's en de batterij komen. Teken de positieve en negatieve koperbanen zonder dat ze elkaar kruisen.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Koperband plakken. Plak het zelfklevende koperband nauwkeurig langs de lijnen en strijk het glad met een vouwbeen of ijsstokje. Vouw het lint bij hoeken eerst naar buiten en dan terug naar voren (in plaats van te knippen) voor een ononderbroken verbinding; druk overlappende stukken goed aan, want de lijm kan daar als isolator werken.

Koperband plakken. Plak het zelfklevende koperband nauwkeurig langs de lijnen en strijk het glad met een vouwbeen of ijsstokje. Vouw het lint bij hoeken eerst naar buiten en dan terug naar voren (in plaats van te knippen) voor een ononderbroken verbinding; druk overlappende stukken goed aan, want de lijm kan daar als isolator werken.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

LED's monteren en een parallelschakeling maken. Bevestig de pootjes van de LED's over de koperbanen, met alle pluspolen op de positieve rail en alle minpolen op de negatieve rail — zo blijven de lampjes ook branden als er één uitvalt. Wil je dat het licht door dik papier schijnt, prik dan met een priem of hobbymesje een klein gaatje op de plek van elke LED.

LED's monteren en een parallelschakeling maken. Bevestig de pootjes van de LED's over de koperbanen, met alle pluspolen op de positieve rail en alle minpolen op de negatieve rail — zo blijven de lampjes ook branden als er één uitvalt. Wil je dat het licht door dik papier schijnt, prik dan met een priem of hobbymesje een klein gaatje op de plek van elke LED.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Een papieren drukschakelaar maken. Maak in de hoek van de kaart een vouwlipje met een stukje koperband: door de hoek om te vouwen en aan te drukken raakt het koperband de batterij en sluit de stroomkring.

Een papieren drukschakelaar maken. Maak in de hoek van de kaart een vouwlipje met een stukje koperband: door de hoek om te vouwen en aan te drukken raakt het koperband de batterij en sluit de stroomkring.
Stap 6

Testen en presenteren. Gebruik een binderclip om de batterij op zijn plek te klemmen zodat het lichtwerk aan blijft tijdens het tonen. Werkt een lampje niet, controleer dan eerst of de LED verkeerd om zit. Presenteer daarna je lichtgevende pop-up kunstwerk.

Testen en presenteren. Gebruik een binderclip om de batterij op zijn plek te klemmen zodat het lichtwerk aan blijft tijdens het tonen. Werkt een lampje niet, controleer dan eerst of de LED verkeerd om zit. Presenteer daarna je lichtgevende pop-up kunstwerk.
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Papier Circuits & Koperen Geleiding: Pop-up Lichtkaarten & Parallelschakelingen voorbeeld 1
Eindresultaat
Papier Circuits & Koperen Geleiding: Pop-up Lichtkaarten & Parallelschakelingen voorbeeld 2
Voorbeeld
Papier Circuits & Koperen Geleiding: Pop-up Lichtkaarten & Parallelschakelingen voorbeeld 3
Voorbeeld
Papier Circuits & Koperen Geleiding: Pop-up Lichtkaarten & Parallelschakelingen voorbeeld 4
Voorbeeld

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Inzicht verwerven in gesloten stroomkringen, geleiding en polariteit (plus/min)
  • Het fundamentele verschil tussen serie- en parallelschakelingen begrijpen en praktisch toepassen
  • Fijne motoriek en vouwtechnieken ontwikkelen met kwetsbare dunne materialen
  • Beeldende expressie combineren met functionele elektrotechniek
  • Circuits testen en problemen oplossen (bijv. een verkeerd gepoolde LED herkennen en herstellen)
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Knip koperband alvast in handzame rolletjes. Druk eventueel sjablonen af met een voorgedrukt basis-stroomschema voor leerlingen die moeite hebben met ruimtelijke routing.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Laat een ogenschijnlijk gewone wenskaart zien. Druk op de hoek: plotseling lichten de ogen van een getekende uil fel op! 'Hoe kunnen we van een plat vel papier een elektrische printplaat maken?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Knoopcelbatterijen nooit in de mond nemen (inslikgevaar!). Knoopcellen na afloop van de les centraal inzamelen.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Koperband doorknippen bij bochten waardoor de lijmlaag de stroom isoleert. Leerlingen moeten de 'origami-vouwtechniek' voor koperband hanteren.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Extra uitdaging: Ontwerp een dubbele wissel-schakelaar (slider switch) waarmee je kunt kiezen tussen twee verschillende kleuren LED's. Ondersteuning: Gebruik een eenvoudige 1-LED kaart met een rechte koperbaan.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom branden de LED's in een parallelschakeling feller dan wanneer je ze achter elkaar in serie plaatst?
  • 2.Wat ging er mis als je de batterij per ongeluk ondersteboven in het vouwhoekje legde?
  • 3.Welke andere alledaagse voorwerpen zou je interactief kunnen maken met koperband en LED's?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Camera Obscura: Fotografie zonder Lens
NEMO Science Museum / Exploratorium

Camera Obscura: Fotografie zonder Lens

Bouw met een schoenendoos, kalkpapier en een speldenprik de oervorm van het fototoestel en zie de wereld op zijn kop.

NatuurKunstTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur