Direct naar de inhoud
Periscoop & Optica: Hoek van Inval, Vlakke Spiegels & Gezichtsveld
Bron: Science Notes — How to Make a Periscope Science Project

Periscoop & Optica: Hoek van Inval, Vlakke Spiegels & Gezichtsveld

Bouw een eigen periscoop van een kartonnen koker en twee spiegels onder 45 graden, en ontdek hoe licht via weerkaatsing om een hoek kan worden geleid.

Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7
Tijdsduur
50 minuten
Niveau
makkelijk
Groepsvorm
individueel
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Een periscoop laat je om een hoek of over een obstakel heen kijken door licht via twee spiegels te laten weerkaatsen. Bij een vlakke spiegel geldt de wet van reflectie: de hoek van inval is gelijk aan de hoek van terugkaatsing. Door twee spiegels evenwijdig aan elkaar onder 45 graden te plaatsen, wordt het licht twee keer 90 graden omgebogen, zodat je rechtdoor kijkt terwijl je eigenlijk om een hoek of over een muur heen kijkt — net zoals in een onderzeeër.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Spiegelreflectie testen. Schijn met een lampje op een los spiegeltje en bekijk hoe de lichtstraal weerkaatst wanneer je de spiegel onder verschillende hoeken houdt.

✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

De koker maken. Gebruik een lange rechthoekige kartonnen koker, een melkpak of plak twee kokers aan elkaar. Snijd aan de voor- en achterkant, aan tegenovergestelde zijden, een kijkvenster.

🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

De spiegels plaatsen. Meet de 45-gradenhoek met een geodriehoek of print een protractor uit (of leg bij benadering elastiekjes evenwijdig aan elkaar over beide uiteinden van de koker). Teken aan weerszijden een sleuf onder deze hoek en schuif de spiegels erin, zodat ze evenwijdig aan elkaar staan. Heb je geen spiegels? Aluminiumfolie of mylar werkt ook, al is het beeld dan minder scherp.

⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Testen. Kijk door het onderste venster: zie je via de spiegels wat er boven je of om de hoek gebeurt?

🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Een stevigere, verstelbare variant bouwen. Voor een duurzamere en waterbestendige periscoop kun je in plaats van karton een PVC-buis met twee PVC-ellebogen gebruiken: plak de spiegels aan de binnenkant van de ellebogen en schuif de ellebogen op de buis. Gebruik je twee in elkaar schuivende PVC-buizen, dan kun je de periscoop zelfs laten zakken en rijzen.

Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Periscoop & Optica: Hoek van Inval, Vlakke Spiegels & Gezichtsveld voorbeeld 1
Eindresultaat

Instructievideo

Build a simple periscope from cardboard and mirrors · Rhett Allain (natuurkundedocent, Wired Dot Physics)

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • De optische wet van reflectie (hoek van inval = hoek van terugkaatsing) begrijpen en toepassen
  • Nauwkeurig geometrisch meten en hoeken van 45 graden construeren met een geodriehoek
  • De rechtlijnige voortplanting van lichtstralen visualiseren en manipuleren
  • Materiaalkennis opdoen over vlakke spiegels en lichtabsorptie
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Gebruik bij voorkeur kindveilige spiegels van slagvast acrylaat/plexiglas in plaats van echt breekbaar glas.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Buk achter het bureau van de leerkracht: 'Ik kan jullie niet zien en jullie mij niet. Hoe kan ik met twee spiegeltjes toch precies zien wie er fluistert?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Glasplaten vermijden; gebruik acrylspiegels. Zorg voor toezicht bij het snijden van de sleuven in stevig karton.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Spiegels die onder 40 of 50 graden staan in plaats van zuiver 45 graden, waardoor je alleen de binnenwand van het karton ziet. Controleer de hoek nauwkeurig met de geodriehoek.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Extra uitdaging: Bouw een uitschuifbare telescopische periscoop met twee kokers die in elkaar glijden. Ondersteuning: Gebruik een kant-en-klaar printbaar vouwsjabloon.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom moeten beide spiegels exact parallel (evenwijdig) aan elkaar staan onder een hoek van 45 graden?
  • 2.Wat gebeurt er met het beeld als je de bovenste spiegel een kwartslag draait?
  • 3.In welke andere instrumenten (zoals spiegelreflexcamera's of verrekijkers) worden prisma's en spiegels op deze manier gebruikt?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel

Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.

TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min