Direct naar de inhoud
James Webb Warmteschild: Thermische Straling, Multilayer-Isolatie & Reflectie
Bron: NASA Science — Webb's Sunshield

James Webb Warmteschild: Thermische Straling, Multilayer-Isolatie & Reflectie

Ontwerp een meerlaags warmteschild van folie en isolatiemateriaal geïnspireerd op het zonnescherm van de James Webb Space Telescope, en meet met een thermometer hoeveel het de temperatuur verlaagt.

Groep / Leerjaar
groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
60 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
groepjes
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 5 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

De James Webb Space Telescope (JWST) kijkt met infraroodogen naar de eerste sterrenstelsels van het heelal. Om die zwakke warmtesignalen te kunnen opvangen, moet de telescoop zelf ijskoud blijven, terwijl de kant die naar de zon wijst juist opwarmt. NASA loste dit op met een zonnescherm van vijf dunne, spiegelende lagen kapton-folie, ongeveer zo groot als een tennisveld, met ruimte ertussen. Dat scherm zorgt voor een temperatuurverschil van zo'n 570 graden Fahrenheit (ongeveer 300 graden Celsius) tussen de warme en de koude kant. In dit project ontwerpen leerlingen een eigen meerlaags zonnescherm en testen ze met een warmtelamp en thermometer hoeveel graden hun schild tegenhoudt.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

HET PRINCIPE ONDERZOEKEN

  • Bespreek: waarom werkt één dikke laag minder goed dan meerdere dunne lagen met lucht- of vacuümruimte ertussen? Elke laag reflecteert warmte terug, en de tussenruimtes voeren restwarmte zijwaarts af.
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

HET MEERLAAGS SCHILD ONTWERPEN

  • Kies materialen: aluminiumfolie voor reflectie, noppenfolie of bakpapier voor isolatie, met afstandhouders (zoals rietjes of kartonnen ringen) tussen de lagen.
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

HET TESTCOMPARTIMENT BOUWEN

  • Bouw een doosje met een meetkamer waarin een thermometer wordt geplaatst.
  • Monteer het meerlaags schild als beschermend dak boven het compartiment.
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

DE THERMISCHE TEST

  • Plaats een warmtelamp op vaste afstand van het schild en start de tijd.
  • Meet de temperatuur in het compartiment op vaste tijdsintervallen en vergelijk met een onbeschermd doosje.
Stap 4
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Stap 5

RESULTATEN VERGELIJKEN

  • Welk team bereikt het grootste temperatuurverschil — de beste thermische barrière, net als het echte Webb-zonnescherm?
Stap 5
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

James Webb Warmteschild: Thermische Straling, Multilayer-Isolatie & Reflectie voorbeeld 1
Eindresultaat
James Webb Warmteschild: Thermische Straling, Multilayer-Isolatie & Reflectie voorbeeld 2
Voorbeeld
James Webb Warmteschild: Thermische Straling, Multilayer-Isolatie & Reflectie voorbeeld 3
Voorbeeld
James Webb Warmteschild: Thermische Straling, Multilayer-Isolatie & Reflectie voorbeeld 4
Voorbeeld

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • De drie vormen van warmteoverdracht (straling, geleiding en stroming) begrijpen
  • Leren hoe reflecterende oppervlakken en spouw-isolatie thermische straling tegenhouden
  • Kwantitatief data loggen en een temperatuur-tijdgrafiek tekenen
  • De technologische uitdagingen van diepe ruimtemissies en infrarood-astronomie doorgronden
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Zet de bureaulampen klaar met gelijke wattages en meet vooraf de afstand af voor eerlijke vergelijkbaarheid tussen groepjes.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Laat een foto van de gouden spiegels van de James Webb zien: 'Waarom heeft deze telescoop een gigantische zilveren parasol nodig om sterren van 13 miljard jaar oud te kunnen zien?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

De warmtelampen worden heet; leerlingen mogen de lampfittingen tijdens en vlak na de test niet aanraken.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Lagen folie die elkaar direct plat aanraken waardoor warmte door geleiding (conductie) alsnog overslaat. Afstandhouders tussen de lagen zijn essentieel!

4. Differentiatie & Snelle Makers

Extra uitdaging: Voeg een koelribbe (radiator) toe aan de achterzijde die restwarmte afvoert naar de zijkant. Ondersteuning: Bied een stappenkaart voor het maken van folielagen.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom hielden 3 dunne folielagen met lucht ertussen meer warmte tegen dan 3 strak op elkaar geplakte lagen?
  • 2.Welke rol speelde de glimmende reflecterende zijde van het aluminiumfolie?
  • 3.Hoe passen ingenieurs dit toe bij de bouw van energieneutrale huizen en thermosflessen?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel

Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.

TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min