Bouw een klassieke 19e-eeuwse animatiecilinder (zoëtroop) en ontdek hoe het menselijk brein losse stilstaande tekeningen samensmelt tot vloeiende beweging (nabootsing van bioscoopfilm).
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Hoe wekken tekenfilms en bioscopen de illusie van beweging op, terwijl ze in werkelijkheid alleen maar losse stilstaande plaatjes tonen? Door de traagheid van het menselijk oog (nabeeldeffect / persistence of vision)! In deze historische optica- en animatieworkshop van de Tinkering Studio construeren leerlingen een 'Zoëtroop' (wiel van het leven). Door een ronddraaiende trommel met verticale kijkspleten te combineren met een beeldstrip van 10 tot 12 opeenvolgende fasen van een beweging, komt hun eigen tekening magisch tot leven.
DE FYSIOLOGIE VAN HET OOG & FRAMERATES ONTDEKKEN: Bekijk een klassieke flipbook of een striptekening van een galopperend paard (Eadweard Muybridge). Waarom zien we geen beweging als we losse plaatjes heel snel zonder spleten voorbij zien razen? (Het beeld wordt een onscherpe waas). Waarom zorgt een korte donkere tussenpauze (de spleet) ervoor dat het brein de beelden scherp 'vastzet'?
DE ROTERENDE TROMMEL MET KIJKSPLETEN MAKEN: Snijd uit stevig zwart karton een lange strook van ca. 60 cm lang en 10 cm hoog. Meet om de 5 cm nauwkeurig een smalle verticale sleuf van 3 mm breed en 4 cm diep af. Knip deze spleten zorgvuldig uit.
HET DRAAIMECHANISME MET WRIJVINGSARM LAGER CONSTRUEREN: Buig de zwarte strook tot een perfecte cilinder en plak de uiteinden aan elkaar. Bevestig de cilinder op een oude CD of een stevige kartonnen schijf. Monteer in het centrale gat een knikker of een spinner-lager zodat de trommel soepel en langdurig kan tollen op een statief.
DE ANIMATIESTRIP TEKENEN (12 FRAMES): Knip een witte strook papier die precies aan de binnenzijde onder de spleten past. Verdeel de strook in 12 gelijke kaders. Teken een simpele herhalende cyclus: een stuiterende bal die platdrukt op de grond, een vogel die met zijn vleugels klapt, of een mannetje dat springt.
DE OPTISCHE TEST & HET STROBOSCOOP-EFFECT: Plaats de animatiestrip in de trommel. Draai de cilinder snel rond en kijk vanaf de zijkant door de voorbijrazende spleten naar de overkant. Zie hoe de strip tot leven komt! Experimenteer met draaisnelheid en lichtinval.
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatMet deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
Print eventueel voorgedrukte maatstroken met 12 gelijke vakjes uit om het afmeten voor jongere leerlingen te vereenvoudigen. Zorg voor goede tafellampen voor scherpe belichting.
Toon een videofragment in slow-motion: 24 losse beelden per seconde. 'Hoe kan het dat onze hersenen losse foto's aan elkaar plakken tot een film?'
Wees voorzichtig bij het uitsnijden van de fijne spleten met hobbymesjes; gebruik altijd een snijmat en metalen liniaal.
Kijkspleten die te breed zijn waardoor het beeld wazig wordt in plaats van scherp 'bevroren'. Houd de spleten maximaal 2 tot 3 millimeter breed.
Extra uitdaging: Maak een 3D-zoëtroop met kleine kleifiguurtjes op een draaitafel. Ondersteuning: Begin met een eenvoudige beweging van 2 wisselende poses (bijv. oog open / oog dicht).
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Bouw een mechanische klankmachine met een draaiende as en nokken die alledaagse materialen laten klinken.
Bouw met een schoenendoos, kalkpapier en een speldenprik de oervorm van het fototoestel en zie de wereld op zijn kop.
Bouw een synthesizer met variabele analoge weerstand van waterbakjes en fruit, en programmeer in Scratch een interactief muziekinstrument.