Maak je eigen stuiterbal via een chemische reactie tussen PVA-lijm en borax.
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Waarom stuitert een stuiterbal zo hoog terug als je hem op de grond gooit? Dankzij polymeren: lange ketens van moleculen die met elkaar verbonden zitten. Meng je vloeibare hobbylijm (PVA) met een boraxoplossing, dan grijpen de borax-ionen de lange lijmketens vast en verbinden ze kruislings met elkaar ('cross-linking'). Het mengsel verandert binnen enkele seconden van een vloeibare, slijmerige substantie in een steviger, veerkrachtige, rubberachtige vaste stof.
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatVoorbeeldVoorbeeldVoorbeeldVoorbeeldMet deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
Zorg voor boraxpoeder (natriumtetraboraat), PVA-witte knutsellijm, maïszetmeel (maïzena), warm water, voedingskleurstof en maatlepels/mengbekers.
Bespreek polymeren: 'Waarom gedraagt een vloeibare lijm zich ineens als een super-elastische stuiterbal zodra we borax toevoegen?' (Cross-linking van moleculaire polymeerketens).
Niet opeten; handen wassen na afloop.
Te snel kneden voordat de chemische reactie voltooid is. Laat het mengsel eerst 30 seconden rusten in de vloeistof voordat je met je handen een bal rolt.
Laat leerlingen de stuitkracht (stuithoogte gedeeld door valhoogte = restitutiecoëfficiënt) meten met een meetlint tegen de muur.
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Bouw een toren van rietjes of satéprikkers die een nagebootste aardbeving moet doorstaan, en ontdek met driehoeksverbindingen hoe je een constructie steviger maakt.
Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.
Bouw een mechanische klankmachine met een draaiende as en nokken die alledaagse materialen laten klinken.