Direct naar de inhoud
Maakonderwijs.apponderdeel vanonderwijstools.app
Bouw een dijk
Bron: Rik Kuiper / MaaklabSpits

Bouw een dijk

Bouw in groepjes een eigen testdijkje van klei, zand, grond of steentjes, voorspel waar hij zal breken, test met water en ontdek hoe een dijk kan bezwijken.

OnderzoekenTechniekOntwerpen
Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7
Tijdsduur
75 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
groepjes
Bekijk & Print Leerlingwerkblad Bekijk originele bron
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 7 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Meer dan de helft van Nederland ligt onder de zeespiegel. Zonder dijken zou een groot deel van het land regelmatig overstromen. Maar wat maakt een dijk sterk genoeg om een storm te doorstaan? In dit onderzoek (gebaseerd op de les 'Het grote dijken experiment' van MaaklabSpits) bouwen leerlingen in groepjes een eigen testdijkje en onderzoeken ze hoe die het beste standhoudt tegen water.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Het lesdoel bepalen. Aan het eind van deze les kun je uitleggen hoe een dijk kan breken en waarom Nederland dijken nodig heeft.

Het lesdoel bepalen. Aan het eind van deze les kun je uitleggen hoe een dijk kan breken en waarom Nederland dijken nodig heeft.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Materiaal kiezen. Kies in je groepje het materiaal waarmee je denkt de sterkste dijk te kunnen bouwen: klei (ongeveer 135 gram per groepje), (nat) zand, gewone grond, of steentjes.

Materiaal kiezen. Kies in je groepje het materiaal waarmee je denkt de sterkste dijk te kunnen bouwen: klei (ongeveer 135 gram per groepje), (nat) zand, gewone grond, of steentjes.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Bouwplan maken en voorspellen. Overleg met je groepje hoe jullie de sterkst mogelijke dijk bouwen en schrijf jullie bouwplan en verwachting op het werkblad. Voorspel ook op welke plek de dijk het eerst zal breken.

Bouwplan maken en voorspellen. Overleg met je groepje hoe jullie de sterkst mogelijke dijk bouwen en schrijf jullie bouwplan en verwachting op het werkblad. Voorspel ook op welke plek de dijk het eerst zal breken.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

De dijk bouwen. Bouw jullie dijk van het gekozen materiaal in een bakje.

De dijk bouwen. Bouw jullie dijk van het gekozen materiaal in een bakje.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren

Het experiment uitvoeren. De leerkracht giet 1 liter water bij de dijk. Kijk goed wat er gebeurt en schrijf je waarnemingen op het werkblad bij 'resultaat'.

Het experiment uitvoeren. De leerkracht giet 1 liter water bij de dijk. Kijk goed wat er gebeurt en schrijf je waarnemingen op het werkblad bij 'resultaat'.
Stap 6

Verdiepen met video. Bekijk het filmpje 'Kunnen dijken stuk?' over faalmechanismen van dijken.

Verdiepen met video. Bekijk het filmpje 'Kunnen dijken stuk?' over faalmechanismen van dijken.
Stap 7

Concluderen. Bespreek met de klas of jullie voorspelling klopte en welk faalmechanisme jullie dijk vertoonde (bijvoorbeeld water dat over de dijk heen slaat, een dijk die inzakt, of een dijk die wegspoelt). Schrijf de conclusie op het werkblad: hoe kan een dijk breken, en waarom heeft Nederland dijken nodig?

Concluderen. Bespreek met de klas of jullie voorspelling klopte en welk faalmechanisme jullie dijk vertoonde (bijvoorbeeld water dat over de dijk heen slaat, een dijk die inzakt, of een dijk die wegspoelt). Schrijf de conclusie op het werkblad: hoe kan een dijk breken, en waarom heeft Nederland dijken nodig?
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Bouw een dijk voorbeeld 1
Eindresultaat
Bouw een dijk voorbeeld 2
Voorbeeld

Instructievideo's

Flood Management Box — University of Bath · University of Bath Civil Engineering
Instructievideo — Dijk bouwen en testen · MaaklabSpits

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Civieltechnische principes van waterkeringen, dijklichamen en faalmechanismen (overslag, erosie, kwel) begrijpen
  • Materiaaleigenschappen (doorlatendheid van zand vs. cohesie van klei) praktisch toepassen
  • Een gecontroleerde experimentele opstelling in een golfbak bouwen en testen
  • Inzicht ontwikkelen in watermanagement en klimaatadaptatie in laagliggend Nederland
  • Een voorspelling doen over waar en hoe de zelfgebouwde dijk zal bezwijken, en die voorspelling na het experiment toetsen aan de werkelijke uitkomst (voorspellen - testen - concluderen)
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Vul waterdichte bakken (bijv. ovenschaal of plastic opbergbox) met zand, klei, keitjes, grasplaggen en water. Zorg voor plastic speelgoedhuisjes en maatbekers.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Laat beelden zien van de watersnoodramp van 1953 en de Deltawerken. Vraag: 'Waarom zakt een dijk van puur los zand meteen in zodra het water stijgt?'

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Zorg voor dweilen en schorten voor de leerlingen.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Los zand spoelt binnen enkele seconden weg. Laat leerlingen ontdekken dat klei waterdicht is en wortels/stenen zorgen voor erosiebescherming.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Laat leerlingen een stormvloed simuleren door met een plankje golfslag te creëren en de dijkkruin te meten.

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom bestaat een Nederlandse zeedijk uit verschillende lagen (zandkern, kleilaag, basaltblokken, grasbekleding)?
  • 2.Wat is het effect van begroeiing (wortels) op de stevigheid van een talud?
  • 3.Hoe beschermen de Deltawerken Nederland tegen zeespiegelstijging?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel
TeachEngineering (University of Colorado Boulder)

Aardbevingbestendige Wolkenkrabber op Schudtafel

Bouw een eigen schudtafel en test of je zelfgebouwde tandenstokers-en-marshmallowtoren een simulatie van een aardbeving van één minuut overleeft.

TechniekOntwerpenNatuur
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 u 15 min