Maakkunde (NEMO Science Museum)
Bewaar je sneeuwbal
Korte activiteit: onderzoek welk materiaal een ijsblokje het beste tegen de warmte van de klas beschermt.
OnderzoekenNatuur
groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 30 min
Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)
Kleur je T-shirt
Ontdek met viltstift en water welke kleuren oplossen, en kleur zo je eigen T-shirt.
- Groep / Leerjaar
- groep 1, groep 2, groep 3, groep 4
- Tijdsduur
- 30 minuten
- Niveau
- makkelijk
- Groepsvorm
- individueel
A4 Printbaar Werkblad
Leerlingwerkblad voor in de Klas
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Aan de slag
Stappenplan voor Leerlingen
0 / 4 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%
Volg onderstaande stappen nauwkeurig om je maakopdracht zelfstandig uit te voeren:
🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept
Verkennen. Los een suikerklontje op in een beker warm water en proef dat het water zoet is geworden: de suiker is niet verdwenen, maar opgelost. Doe hetzelfde met propjes papier in een andere beker en ontdek dat deze niet oplossen.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen
Maken. Teken met een zwarte viltstift een dikke cirkel (ongeveer 8 cm) op een vochtig wit T-shirt. Laat vervolgens in het midden van de cirkel een theelepel water vallen.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken
Observeren. Bekijk hoe het water zich verspreidt en daarbij kleur uit de zwarte inkt meetrekt. Bespreek dat zwarte inkt eigenlijk een mengsel van verschillende kleuren is: kleuren die goed oplossen in water kruipen ver mee met het water, kleuren die slecht oplossen blijven dicht bij het startpunt.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren
Testen en verbeteren. Herhaal het experiment met andere kleuren stift om te ontdekken welke kleuren er in andere kleuren inkt verstopt zitten, en bedenk eigen kleureffecten door gebruik te maken van dit verschil in oplosbaarheid (chromatografie).
Praktijk & Inspiratie
Voorbeelden & Inspiratie
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatLeerdoelen & Vaardigheden
Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
- Ontdekken dat sommige materialen (zoals suiker) oplossen in water en andere niet (kerndoel 42)
- Door eigen onderzoek ontdekken dat inkt uit meerdere kleuren bestaat die verschillend oplossen in water (kerndoel 42)
- Nieuwe begrippen zoals 'oplossen' actief leren gebruiken (kerndoel 12)
Didactische Handreiking
Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding
1. Voorbereiding & Lokaalinrichting
Richt de werkplekken vooraf in per groepje van 2 tot 4 leerlingen. Zet centrale bakken klaar met de benodigde verbruiksmaterialen (Wit T-shirt per leerling (nat gemaakt en uitgewrongen), Gekleurde viltstiften, Warm water) en leg het basisgereedschap centraal op een uitdeeltafel. Laat leerlingen eerst hun ontwerp schetsen vóórdat ze materialen pakken.
2. Prikkelende Introductie & Lesopening
Start de les met een concrete demonstratie of een prikkelend praktijkvoorbeeld om de nieuwsgierigheid te wekken. Stel de centrale onderzoeksvraag: "Hoe kunnen we met eenvoudige materialen een werkende kleur je t-shirt ontwerpen die echt functioneert?" Laat leerlingen 2 minuten in tweetallen brainstormen over mogelijke oplossingen en inventariseer klassikaal de belangrijkste natuurkundige of artistieke principes.
3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:
🛡️ Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbrillen verplicht bij zagen, boren, solderen of elastieklanceringen.
🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?
• Tijdsbewaking: Bewaak dat leerlingen niet te lang blijven hangen in de schetsfase; stuur aan op snel "tinkeren" en iteratief testen met ruwe prototypes.
4. Differentiatie & Snelle Makers
• Snelle Makers / Extra Uitdaging: Laat leerlingen een extra variabele toevoegen (bijv. een schakelaar, een dubbele versnelling, decoratieve lichtdiffusie of een geavanceerde programmeer-lus) of benoem hen tot "Expert-Helpdesk" voor vastgelopen groepjes. • Extra Ondersteuning: Bied een voorgesneden basisframe of stappenkaart met visuele deelafbeeldingen aan en laat leerlingen in een duo samenwerken met een ervaren maker.
5. Klassikale Reflectie & Vragen
- 1.Welk onderdeel van je constructie werkte pas na 3 keer proberen, en welke aanpassing maakte het verschil?
- 2.Wat heb je vandaag ontdekt over de werking van de materialen en gereedschappen?
- 3.Als je morgen een "Versie 2.0" zou mogen bouwen, wat zou je dan fundamenteel anders ontwerpen?
Reviews van leerkrachten
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Vergelijkbare Maakopdrachten
Maakkunde (NEMO Science Museum)
Hoe laat je een druif drijven?
Onderzoek met bruiswater en druiven waarom kleine gasbelletjes een druif (tijdelijk) kunnen laten drijven.
NatuurOnderzoeken
groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 30 min
Maakkunde (NEMO Science Museum)
Korte activiteit: Maak een stroomkring
Korte activiteit waarin tweetallen ontdekken hoe je met batterij, stroomdraden en een lampje een werkende stroomkring maakt.
TechniekOnderzoekenMaken
groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 50 min