Maakkunde (NEMO Science Museum)
Bewaar je sneeuwbal
Korte activiteit: onderzoek welk materiaal een ijsblokje het beste tegen de warmte van de klas beschermt.
OnderzoekenNatuur
groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 30 min
Bron: Maakkunde (NEMO Science Museum)
Hoe laat je een druif drijven?
Onderzoek met bruiswater en druiven waarom kleine gasbelletjes een druif (tijdelijk) kunnen laten drijven.
- Groep / Leerjaar
- groep 1, groep 2, groep 3, groep 4
- Tijdsduur
- 30 minuten
- Niveau
- makkelijk
- Groepsvorm
- tweetallen
A4 Printbaar Werkblad
Leerlingwerkblad voor in de Klas
Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.
Aan de slag
Stappenplan voor Leerlingen
0 / 6 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%
Volg onderstaande stappen nauwkeurig om je maakopdracht zelfstandig uit te voeren:
🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept
Klaarzetten. Vul twee doorzichtige glazen of bekers met bruiswater. Leg twee ongewassen druiven en een botermesje klaar.
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen
Voorspellen. Bespreek met de tweetallen twee onderzoeksvragen: drijft een hele druif beter dan kleine stukjes druif in bruiswater? En wat zorgt ervoor dat een druif (of een stukje druif) blijft drijven? Laat de kinderen eerst hun voorspelling geven.
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken
Experiment deel 1. Doe een hele, ongewassen druif in het eerste glas bruiswater en teken met een groen potlood op het werkblad waar de druif in het glas komt te zitten.
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren
Experiment deel 2. Haal de druif eruit, snijd hem met het botermesje doormidden en doe hem terug in hetzelfde glas. Teken opnieuw wat er gebeurt.
🌟 Fase 5: Presenteren & Evalueren
Experiment deel 3. Snijd een andere druif in drie ongeveer gelijke stukjes en doe deze in het tweede glas bruiswater. Teken ook van dit stapje het resultaat.
Stap 6
Concluderen. Bespreek samen de waarnemingen: het maakt weinig uit hoe groot de stukjes zijn, ze kunnen allemaal drijven zolang er genoeg gasbelletjes aan de schil blijven plakken. De schil van de druif stoot water af, waardoor de belletjes daar goed aan blijven kleven en de druif mee omhoog kunnen trekken; aan de binnenkant (zonder schil) plakken veel minder belletjes. Het middelste stukje van de in drieën gesneden druif heeft daardoor de minste schil en blijft het minst goed drijven.
Praktijk & Inspiratie
Voorbeelden & Inspiratie
Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:
EindresultaatLeerdoelen & Vaardigheden
Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:
- Ontdekken dat gasbelletjes (koolstofdioxide) een voorwerp tijdelijk omhoog kunnen duwen zodat het (beter) drijft (kerndoel 42)
- Nauwkeurig waarnemen en op basis van de waarneming een conclusie trekken (kerndoel 42)
- De onderzoekscyclus (vraag, hypothese, experiment, conclusie) doorlopen (kerndoel 45, 55)
Didactische Handreiking
Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding
1. Voorbereiding & Lokaalinrichting
Richt de werkplekken vooraf in per groepje van 2 tot 4 leerlingen. Zet centrale bakken klaar met de benodigde verbruiksmaterialen (2 ongewassen druiven per tweetal, Halve liter bruiswater per tweetal, Groen potlood) en leg het basisgereedschap centraal op een uitdeeltafel. Laat leerlingen eerst hun ontwerp schetsen vóórdat ze materialen pakken.
2. Prikkelende Introductie & Lesopening
Start de les met een concrete demonstratie of een prikkelend praktijkvoorbeeld om de nieuwsgierigheid te wekken. Stel de centrale onderzoeksvraag: "Hoe kunnen we met eenvoudige materialen een werkende hoe laat je een druif drijven? ontwerpen die echt functioneert?" Laat leerlingen 2 minuten in tweetallen brainstormen over mogelijke oplossingen en inventariseer klassikaal de belangrijkste natuurkundige of artistieke principes.
3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:
⚠️ Snij- en Zaagveiligheid: Werkstukken altijd met minimaal 2 lijmtangen klemvast zetten aan de werkbank. Nooit met de vrije hand vóór de zaag- of snijlijn steunen! 🛡️ Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbrillen verplicht bij zagen, boren, solderen of elastieklanceringen.
🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?
• Tijdsbewaking: Bewaak dat leerlingen niet te lang blijven hangen in de schetsfase; stuur aan op snel "tinkeren" en iteratief testen met ruwe prototypes.
4. Differentiatie & Snelle Makers
• Snelle Makers / Extra Uitdaging: Laat leerlingen een extra variabele toevoegen (bijv. een schakelaar, een dubbele versnelling, decoratieve lichtdiffusie of een geavanceerde programmeer-lus) of benoem hen tot "Expert-Helpdesk" voor vastgelopen groepjes. • Extra Ondersteuning: Bied een voorgesneden basisframe of stappenkaart met visuele deelafbeeldingen aan en laat leerlingen in een duo samenwerken met een ervaren maker.
5. Klassikale Reflectie & Vragen
- 1.Welk onderdeel van je constructie werkte pas na 3 keer proberen, en welke aanpassing maakte het verschil?
- 2.Wat heb je vandaag ontdekt over de werking van de materialen en gereedschappen?
- 3.Als je morgen een "Versie 2.0" zou mogen bouwen, wat zou je dan fundamenteel anders ontwerpen?
Reviews van leerkrachten
Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen
Niet ingelogd?
Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.
Reviews laden…
Vergelijkbare Maakopdrachten
Maakkunde (NEMO Science Museum)
Maak contact: bouw een blikjestelefoon
Bouw een blikjestelefoon en ontdek hoe geluid via een gespannen touw reist, zoals een signaal via een satelliet.
NatuurOnderzoekenMaken
groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 40 min
Maakkunde (NEMO Science Museum)
Maak een onderwaterwereld
Ontwerp en bouw met de klas een onderwaterwereld op de bodem van een aquarium, waarbij drijvende voorwerpen moeten leren zinken.
TechniekNatuurOnderzoeken
groep 1, groep 2, groep 3, groep 4 3 uur