Direct naar de inhoud
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout
Bron: Make: Magazine — Thumb Piano project

Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout

Onderzoek akoestiek, toonhoogte en resonantie door metalen tanden van verschillende lengtes op een klankkast te monteren.

Groep / Leerjaar
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8
Tijdsduur
75 minuten
Niveau
gemiddeld
Groepsvorm
individueel
A4 Printbaar Werkblad

Leerlingwerkblad voor in de Klas

Stappenplan, materiaallijst en leerdoelen, altijd bijgewerkt vanaf deze opdrachtpagina.

Bekijk & Print Werkblad
Aan de slag

Stappenplan voor Leerlingen

0 / 4 stappen voltooid
Voortgang van de maakles:0%

Make: Magazine (auteur RP Collier) beschrijft de bouw van een kalimba met een 'grounding bar' (aardingsstrip): een metalen strip met instelbare stelschroeven die elektriciens normaal gebruiken om huisbedrading te aarden, maar die hier de tanden van het instrument vastklemt.

🔍 Fase 1: Oriëntatie & Concept

Stap 1

DE AARDINGSSTRIP BEVESTIGEN

  • Kies een klankkastlichaam, bijvoorbeeld een saladeschaal, een sigarenkistdeksel, een houten kistje of een blok aluminium.
  • Boor met een handboor 3 gaatjes en schroef de aardingsstrip vast met geschikte bevestigingsmiddelen (zeskant-machineschroefjes met moeren, houtschroeven, of spijkers met een beetje houtlijm, afhankelijk van je materiaal).
Stap 1
✏️ Fase 2: Ontwerpen & Schetsen

Stap 2

EVENTUEEL EEN OPVULBLOKJE (SHIM) TOEVOEGEN

  • De tanden hebben ruimte nodig om vrij te trillen. Is je klankkast plat, boor dan 3 extra gaatjes (met de strip als sjabloon) en plaats een opvulblokje van hout, metaal of kunststof (minstens 1 cm dik) onder de strip.
  • Heeft je klankkast al een rand of holte (zoals een kistje of een la), dan is geen opvulblokje nodig.
Stap 2
🛠️ Fase 3: Bouwen & Maken

Stap 3

DE TANDEN MONTEREN

  • Kies tanden van materiaal dat goed trilt en niet breder is dan ongeveer 6 mm: verenstaal, fietsspaken, haarspelden, paraplubaleinen, breinaalden of teriyaki-spiesjes, in lengtes van 5 tot 15 cm.
  • Zaag de tanden op maat met een ijzerzaag; verenstaal kun je ook in een bankschroef klemmen en met een hamer afbreken (draag hierbij een veiligheidsbril!).
  • Schuif elke tand onder een stelschroef van de aardingsstrip en draai stevig vast. Eén strip kan tot 12 tanden dragen.
Stap 3
⚡ Fase 4: Testen & Optimaliseren

Stap 4

STEMMEN EN TESTEN

  • Buig de metalen tanden iets omhoog, los van het instrument, voor extra trilruimte en makkelijker tokkelen.
  • Tokkel met je duim aan elke tand: klinkt hij te laag, schuif hem dan iets korter naar buiten; klinkt hij te hoog, schuif hem juist iets langer. Holle of dunne klankkast-materialen resoneren het best — klinkt jouw kast dof, bevestig dan een aparte resonator.
Stap 4
Praktijk & Inspiratie

Voorbeelden & Inspiratie

Foto's van gemaakte werkstukken, tussenstappen en inspirerende variaties, aangeleverd door de bron van deze opdracht:

Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 1
Eindresultaat
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 2
Voorbeeld
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 3
Voorbeeld
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 4
Voorbeeld
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 5
Voorbeeld
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 6
Voorbeeld
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 7
Voorbeeld
Traditionele Kalimba (Duimpiano) van Spaken & Hout voorbeeld 8
Voorbeeld

Leerdoelen & Vaardigheden

Met deze maakopdracht werken leerlingen aan de volgende SLO kerndoelen en vaardigheden:

  • Inzicht krijgen in de relatie tussen snaar/lamellengte, trillingsfrequentie en toonhoogte (Hertz)
  • Begrijpen hoe een resonantiekast en klankgat geluidstrillingen versterken
  • Hout- en metaalbewerkingstechnieken combineren met muzikale compositie
Didactische Handreiking

Leerkrachtinstructies & Klasbegeleiding

1. Voorbereiding & Lokaalinrichting

Vijl scherpe bramen van de afgezaagde metalen stripjes af voordat leerlingen ermee werken.

2. Prikkelende Introductie & Lesopening

Laat een video zien van een professionele kalimbaspeler. Waarom klinkt een lange lamel diep en een korte lamel hoog?

3. Veiligheidsprotocol & Didactische Valkuilen
⚠️ Veiligheidsinstructies voor de klas:

Draag veiligheidsbrillen bij het doorknippen van verend staaldraad.

🔍 Waar lopen leerlingen typisch vast?

Als de klemstrip niet strak genoeg is aangedraaid, trilt het metaal dood en klinkt er alleen een doffe klik.

4. Differentiatie & Snelle Makers

Laat leerlingen experimenteren met een 'wah-wah' effect door hun vinger ritmisch over het klankgat aan de achterkant te bewegen!

5. Klassikale Reflectie & Vragen

  • 1.Waarom klinkt een korte tand hoger dan een lange tand?
  • 2.Wat gebeurt er als je dezelfde tanden op een massief blok beton zou schroeven zonder klankholte?
  • 3.Hoe kun je met cijfers een eenvoudig muziekschrift maken voor je kalimba?

Reviews van leerkrachten

Geverifieerde leerkrachten of gasten (na goedkeuring) — echte ervaringen

Niet ingelogd?

Log in met je schoolmailadres, of ga verder zonder account — dat wordt dan wel eerst door een beheerder bekeken voordat het zichtbaar wordt.

Log in met een schoolmailadres

Reviews laden…

Laat je inspireren

Vergelijkbare Maakopdrachten

3D Hologram Projector voor Smartphones
Instructables / STEM Projects

3D Hologram Projector voor Smartphones

Creëer zwevende 3D-hologrammen met een smartphone en een zelfgemaakte transparante piramide.

TechniekNatuurOntwerpen
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 45 min
Camera Obscura: Fotografie zonder Lens
NEMO Science Museum / Exploratorium

Camera Obscura: Fotografie zonder Lens

Bouw met een schoenendoos, kalkpapier en een speldenprik de oervorm van het fototoestel en zie de wereld op zijn kop.

NatuurKunstTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur
De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld
Eye Filmmuseum — Interactieve filmapparaten

De Fenakistiscoop: De Geboorte van Bewegend Beeld

Teken een 12-fasen animatielus op een kartonnen schijf en zie je tekening tot leven komen voor de spiegel, net als bij de phenakistiscoop in Eye Filmmuseum.

KunstNatuurTechniek
groep 5, groep 6, groep 7, groep 8 1 uur